05/09/2015

Subreviure

Acabe la lectura de las 500 paginas sens capítols de Un diamant brut, autobiografia d'Yvette Szczupak-Thomas, lectura conselhada per un amic artista umanista que me faguèt aquí un polit present.
Yvette Thomas, nascuda en 1929, perdèt sos parents jove e los enfants de la familha (mai d'una clocada) foguèron escampilhats dins de familhas per l'Assitància publica de l'Yonne. Pichona, foguèt plaçada a cò de païsans. D'unses èran braves, d'autres missants coma de Tenardièrs. La descripcion de sa vida a trabalhar dins las bòrias fa estrementir. Tant tustada coma lo paure bestial, un còp demorèt tot un jorn estacada per una cadena de vedèl a la grépia de las vacas. Li calguèt trobar lo coratge de viure.
Un jorn de 1942, un coble de Parisencs, Christian e Yvonne Zervos, l'adoptèron e prenguèron lo "diamant brut" a París. Èra de monde que trabalhavan dins lo mitan de l'art e que costejavan los artistas d'alara : Eluard, Char, Picasso, Miró, Bataille, Prévert… Mas lèu, lo paire adoptiu demandèt a Yvette de lo “mecar”. Emplegava aquel mot de “mecar” per çò que preniá un mocador per far rajar lo tudèl a pissar. E lèu lo paire adoptiu se contentèt pas del mercar. Yvonne o sabiá. René Char, lo poèta, viviá amb elses, carrièira del Bac. Yvette l'aimava pas, aquel que li chucava los dets. Eluard, el, demandava a sa femna d'anar amb d'autres òmes per çò qu'aimava quand dintrava trempa. Dins tot aquel monde de porcasses (perdon al monde porcin), Yvette costegèt sustot Picasso (que la toquèt pas jamai, el) e Miró qu'èra son amic. Picasso li ensenhèt bravament de causas mas aquí encara li calguèt trobar lo coratge de viure. Fugiguèt quauques temps davant sos 21 ans.
Los Zervos moriguèron en 1970. Yvette, ela, moriguèt en 2003 e son libre sortiguèt en 2008. Una fondacion Christian e Yvonne Zervos existissiá e un prèmi èra balhat cada annada a un artista. Aprene la vertat sus Christian Zervos duguèt fotre un brave pic dins lo mitan de l'art. Aquí, se tròba la reaccion de M. Limousin qu'èra alara director de la fondacion, lo paure el.
Lo caminament d'aquela dròlla, de son jove temps ducas a sa majoritat, balha a veire la natura umana, tant dins son falsum coma dins sas capacitats a subreviure. Li'n calguèt de coratge...

Miró per Yvette

Aucun commentaire: