31/12/2015

En 2015…


Avèm ajut los calucs de Dius de la secta Boko Haram qu'an massacrat 2000 personas dins de vilatges al Nigeria, los calucs de Dius que son venguts far un chaple dins la redaccion de Charlie Hebdo, qu'an tuat de policièrs e de Josieus dins una espiçaria (17 mòrts), la reaccion del pòble francés que se vòl pas far emmerdar per de calucs de Dius (gaireben 4 milions de personas dins las carrièiras), de coratjoses que contunhan de far de caricaturas e a se trufar dels calucs de Dius, la coratjosa mas necessària una de Charlie Hebdo (Mahomet que plora amb, al-dessús, “Tot es perdonat”) e òsca a gaireben totes los jornals franceses que l'an facha veire, un salari minimum en Alemanha, la descobèrta de la tomba d'una reina d'Egipte, Khentkaous III, pels arqueològs, la demission del president italian, Giorgio Napolitano, 89 ans, los còps de gimbla balhats, en Arabia Saodita, a Raif Badaoui, jove blogaire condamnat per renèc a 10 ans de preson e 1000 còps de gimbla, Aléxis Tsípras del partit Syriza elegit en Grèça, portaire d'espèr per Euròpa, que, pel premièr còp, refusa de prestar serment sus la biblia e presta serment pas que davant d'autoritats laïcas, los Kurdes qu'an fach recuolar los calucs de Dius a Kobane en Siria, la decapitacion de dos japoneses pels calucs de Dius en Siria, los calucs de Dius qu'an fach cremar viu un militari jordanian engabiat en Siria, Poutine que fa mina de calmar lo jòc en Ukraine, la mòrt de Kayla Mueller, umanitària americana, en Siria, los calucs de Dius qu'an assajat de far un chaple a Copenhague dins una conferéncia sus la libertat d'expression e davant una sinagòga (3 mòrts), lo procès del Carlton e de D.S.K., lo procès Bettencourt, los calucs de Dius qu'an decapitat, al còp, 21 crestians còptes egipcians en Libia, los calucs de Dius que se'n prenon ara a las glèisas, als libres de las bibliotècas e a las òbras assirianas e ellenistas dins los musèus, l'assassinat de Boris Nemtsov a Moscou, principal opausaire a Poutine, de drònes dins lo cèl de París, la vertadièira-falsa mòrt de Martin Bouygues anonciada per l’A.F.P., l’Islanda que vòl pas pus dintrar dins l’Euròpa, de bòrias de 1000 vacas, 100.000 anhèls, 200.000 polets, la descobèrta d'un complèxe funerari de l'Atge del Fèrre a Lavau (10), los calucs de Dius qu'an davaladas al bulldozer las roinas de Nimroud, capitala d’Assiria entre 879 e 613 dav. J.-C., e las roinas anticas d'Hatra, lo torn del monde de l'avion Solar Impulse 2, la telerealitat de TF1 qu'a fach 10 mòrts (3 esportius franceses) en Argentina, las quatre annadas de guèrra qu'an fach 220.000 mòrts en Siria, Sarkozy que jòga amb lo fuòc al sicut del FN, la levada de l'immunitat parlementària de Patrick Balkany (a l'unanimitat), Netanyahu encara prumièr ministre d'Israël, los calucs de Dius que se'n son preses als toristas dins lo musèu Bardo de Tunis (22 mòrts), l’escrash-suicidi d’un avion alemand en França, lo suicidi del senator e l’ancian conse de Tours, lo piratatge de TV5 Monde pels calucs de Dieu, lo revelh del volcan Calbuco al Chili, lo tèrratremol al Nepal, los calucs de Dius qu'an fach 152 mòrts (catolics) dins una universitat del Kenya, un milieirat de refugiats negats en Mediteranèa en fàcia de l'Italia, lo rescontra Obama-Castro, la Turquia que vòl totjorn pas reconéisser lo genocidi armenian, cent ans après, e lo papa que, el, lo reconeis, los calucs de Dius qu'an decapitat 28 crestians d'Etiopia, Le Pen-lo-vièlh qu’amaga un molon d'argent en Suissa, mai de 150 escrivans coniflas que vòlon pas remetre lo prèmi del Pen en America a Charlie Hebdo (Salman Rushdie, Paul Auster e Art Spigelman an urosament reguitnat), de soldats franceses qu'aurián violat d'enfants en Centrafrica, la naissença de la princessa anglesa, Robert Ménard, lo cònse FN de Besièrs, que se fa picar suls dets per çò qu'estima lo nombre d'enfants musulmans de sa vila en fonccion dels pichons noms dels escolans, la condamnacion a mòrt de Morsi en Egipta, la visita de Hollande a Fidèl Castro mas pas a cap d'opausaire cuban, los guirguilhs dins la familha Le Pen e vergonha a los que daissan creire que la filha o la pichòta-filha serián melhoras que lo vièlh, la Glèisa igonauda qu'a decidit de benesir de cobles omosexuals, los calucs de Dius qu'an presa la vila-musèu arqueologic de Palmyre en Libia, los Irlandeses que se son prononciats, per referendum, pel maridatge omosexual a 62 %, le Pen qu’amaga son argent en Suissa, la dintrada al Panthéon de Geneviève de Gaulle-Anthonioz, Germaine Tillion, Pierre Brossolette e Jean Zay, lo Nebraska, lo partit d’esquèrra Podemos qu'a ganhat las vilas de Madrid e Barcelona, 19en Estats dels USA a suprimir la pena capitala, la poiridura del monde del football (FIFA), l’UMP que deven Les Républicains, l'enciclica Laudato si’ del papa Francés sus l'environament e l'ecologia umana, l'idèia d'organizar los JO a París en 2024, los calucs de Dius qu'an tuat 120 civils kurdes a Kobané en Siria, un caluc de Dius qu'a massacrat 39 toristas sus una plaja de Sousse en Tunisia, los calucs de Dius qu'an tuat 27 personas dins una mosquèa al Koweït, un caluc de Dius francés que descapitèt son patron dabans d'assajar de far petar una usina de gas dins l'Isèra, los crimis racistas en America, los Estats-Units qu'an legalizat lo maridatge omosexual pertot dins lo país, la fin de l’ultimatum balhat a la Grècia per pagar sos deutes al FMI, lo pòble grèc qu'a votat "non" a l'austeritat e "òc" a una autra Euròpa, la Grèça que va demorar dins la zòna eurò, l'Alemanha qu'a la memòria corta, lo coratge d’Alexis Tsipras, los USA e Cuba que tòrnan avure de relacions diplomaticas, l'idèia de bastir una paret entre la Ongria e la Serbia, la dubèrtura del procès d'Hissène Habré (Tchad), los calucs de Dius que contunhan de far de mòrts un pauc pertot dins lo monde (Egipta, Turquia…), los calucs de Dius que contunhan de far de chaples e d'afrabar lo patrimòni istoric mondial, de paises qu'an decidit d'aculhir la misèra que nos ven de Siria e de paises, coma la Ongria sustot, que son pas dignes d'èsser Europencs, la possibilitat de daissar partir Martin Winterkorn, lo pdg de Wolkswagen demissionari, amb de milions d'euròs, los Catalans qu'an organizat un referendum (defendut per Madrid) per saupre de qué volián devenir, los medias franceses (es a dire parisencs) que n'estrementisson, l'Arabia Saodita qu'es nominada al Conselh dels dreches de l'òme a l'ONU, lo drapèu palestinian montat amb los autres drapèus dabans lo bastiment de l'ONU, lo polit espectacle de l'eclipsi totala de luna, los calucs de Dius qu'an davalat l'Arc de triomf de Palmyre en Siria, los calucs de Dius qu'an tuat 102 personas davant la gara d'Ankara en Turquia, la cinquena eleccion del dictator Alexandre Loukachenko en Bielorussia, lo Nobèl de la Patz balhat al monde qu'òbran per la democracia en Tunisia, los calucs de Dius qu'an revendicat lo crash d'un avion de linha rus en Egipte (224 mòrts), los senators franceses qu'an refusat la ratificacion de la Carta europenca de las lengas regionalas, los calucs de Dius qu'an tuat 42 personas a Beyrouth, la victòria d'Aung San Suu Kyi en Birmania, los calucs de Dius qu'an tuat 130 personas a París, los calucs de Dius qu'an tuat 22 personas dins un òtel de Bamako, los Catalans que capitaràn benlèu a èsser independents, los ricasses del monde qu'an decidit de metre d'argent dins la recèrca sus las energias renovelablas (COP 21), la Gambia qu'a renduda l'excision illegala, la condamnacion de Claude Guéant, la fin d'Ebola en Africa, los calucs de Dius qu'an tuat 14 personas en California, la capitada dels nacionalistas còrses a las regionalas e l’estrangolament de París.

Son defuntats : Marcel Esquieu, René Vautier, Yves Rouquette, Jean-Pierre Beltoise, Stéphane Charbonnier (Charb), Jean Cabut (Cabu), Georges Wolinski, Bernard Verlhac (Tignous), Philippe Honoré, Elsa Cayat, Bernard Maris, Francesco Rosi, Anita Ekberg, lo rei Abdallah ben Abdelaziz al-Saoud d'Arabia Saodita, José Artur, Demis Roussos, Boris Nemtsov, Pierre Pasqua, Corinne Le Poulain, Roger Hanin, Leonard Nimoy, Talus Taylor, Pascal Brunner, Florence Arthaud, Camille Muffat, Alexis Vastine, Richard Glatzer, Manoel de Oliveira, Francesco Smalto, Patrice Dominguez, Günter Grass, Richard Anthony, François Michelin, Patachou, Tarek Aziz, Richard Johnson, Christopher Lee, Ornette Coleman, Michel Lis, James Salter, Patrick Macnee, Charles Pasqua, Alain De Greef, Laurent Bourgnon, Omar Sharif, Jean Lacouture, Jules Bianchi, Samuel Pisar, Coyote, Guy Ligier, Claude Canabes, Sylvie Joly, Guy Béart, Chantal Akerman, Leny Escudero, Danièle Delorme, Mike Davis, René Girard, André Glucksmann, Jonah Lomu, Jean Joubert, Luc Bondy, Madame Claude, Jean-Marie Pelt, Lemmy Kilmister, Lilian Camberabero e Nathalie Cole.

Decembre de 2015

• Òsca a la fin d'Ebola en Africa.
• Vergonha als calucs de Dius qu'an tuat 14 personas en California.
• Òsca a la capitada dels nacionalistas còrses a las regionalas e vergonha a París que s'estrangola.
• Vergonha a la mòrt qu'a pres Jean-Marie Pelt, Lemmy Kilmister, Lilian Camberabero e Nathalie Cole.

30/11/2015

Novembre de 2015

• Vergonha als calucs de Dius qu'an tuat 42 personas a Beyrouth.
• Òsca a la victòria d'Aung San Suu Kyi en Birmania.
• Vergonha als calucs de Dius qu'an tuat 130 personas a París.
• Vergonha als calucs de Dius qu'an tuat 22 personas dins un òtel de Bamako.
• Òsca als Catalans que capitaràn benlèu a èsser independents.
• Òsca als ricasses del monde qu'an decidit de metre d'argent dins la recèrca sus las energias renovelablas (COP 21).
• Òsca a la Gambia qu'a renduda l'excision illegala.
• Òsca a la condamnacion de Claude Guéant.
• Vergonha a la mòrt qu'a pres Mike Davis, René Girard, André Glucksmann, Jonah Lomu, Jean Joubert e Luc Bondy.

31/10/2015

Octobre de 2015

• Vergonha als calucs de Dius qu'an davalat l'Arc de triomf de Palmyre en Siria.
• Vergonha als calucs de Dius qu'an tuat 102 personas davant la gara d'Ankara en Turquia.
• Vergonha a la cinquena eleccion del dictator Alexandre Loukachenko en Bielorussia.
• Òsca al Nobèl de la Patz balhat al monde qu'òbran per la democracia en Tunisia.
• Vergonha als calucs de Dius qu'an revendicat lo crash d'un avion de linha rus en Egipte (224 mòrts).
• Vergonha als senators franceses qu'an refusat la ratificacion de la Carta europenca de las lengas regionalas, vergonha sustot als nòstres qu'an renegada lor cultura.
• Vergonha a la mòrt qu'a pres Chantal Akerman, Leny Escudero e Danièle Delorme.

05/10/2015

Vacanças dins mon país

15 jorns a se levar a 7 oras del matin. 15 jorns de polit temps.
15 jorns de plaser a l'ostal. Vacanças vertadièiras.

30/09/2015

Setembre de 2015

• Òsca als paises qu'an decidit d'aculhir la misèra que nos ven de Siria e vergonha als paises, La Ongria sustot, que son pas dignes d'èsser Europencs.
• Vergonha a la possibilitat de daissar partir Martin Winterkorn, lo pdg de Wolkswagen demissionari, amb de milions d'euròs.
• Òsca als Catalans qu'an organizat un referendum (defendut per Madrid) per saupre de qué volián devenir : Vòlon sortir de la monarquia espanhòla e viure dins la Republica catalana. E vergonha als medias franceses (es a dire parisencs) que n'estrementisson.
• Vergonha a l'Arabia Saodita qu'es nominada al Conselh dels dreches de l'òme a l'ONU.
• Òsca al drapèu palestinian montat amb los autres drapèus davant lo bastiment de l'ONU.
• Òsca al polit espectacle de l'eclipsi totala de luna.
• Vergonha a la mòrt qu'a pres Sylvie Joly e Guy Béart.

22/09/2015

Vergonha mondiala

L'Arabia Saodita al Conselh dels dreches de l'Òme de l'ONU.

07/09/2015

Pas de creire mas vertat

davant
après

Ièr, èra la sortida annadièira de la Societat de las Letras, Sciénças e Arts d'Avairon, una societat que data del mièg del sègle XIX e qu'es emplida de monde gaireben totes centenaris, sovent sabents e plan nascuts totjorn. De que far un estudi etnologic. Soi pas centenària, ni mai pro sabenta e encara mens plan nascuda mas i soi. E aquò m'agrada. Ièr, doncas, la jornada se debanava a Bornasèl, pas luènh de Rinhac, pas luènh de Montbasens, en Roergue. 
Bornasèl, coneisse per çò que ma grand-tanta Leontina i moriguèt en 2008. Lo castèl èra a l'epòca una mena d'ostal de retirada. Quand l'anave veire, me carrave d'agachar çò que demorava del castèl Renaissença : l'escalièr, l'enfilada de pèças, la chiminèia que li servissiá de cap de lièch… Quand èra en bas, li mancava totjorn quicòm qu'èra dins sa cambra, en naut, alara me fasiái un plaser de vistalhar aquel polit endrech. Ère doncas curiosa de veire cossí avián poscut tornar metre lo castèl en castèl.
Lo castèl se vendèt en 2008, sai que, a un coble de Versalhas, M. e Mma Harlin, que decidiguèt de tornar veire lo castèl coma èra al sègle XVI. Bon coratge. 
Per far un pauc d'istòria, los senhors de Bornasèl èran de Mancip puèi lo nom cambièt per maridatge e los Buisson (de Tolosa) arribèron a Bornasèl. Jean de Buisson e Charlotte de Mancip decidiguèron de bastir un polit castèl a Bornasèl en 1542. Lo projècte èra de far un qüadrilatèr mas lo filh de Jean e Charlotte, Antoine, volguèt pas anar pus luènh que las doas alas que se veson encara duèi : estimava mai anar far la guèrra que de bastir de castèls polits. Faguèron doncas çò prumièr l'ala qu'es a l'esquèrra sus las fòtòs, puèi la del fons. A la Revolucion, en 1790, lo castèl foguèt evidentament afrabat, coma los autres.
Quand anave veire Leontina, l'ala del fons aviá pas pus que la faciada. Los novèls proprietaris an avalida tota traça de l'ostal de retirada dins l'ala d'esquèrra e an tornat far pasiments, tometas, plancats, parets, cròta dins l'escalièr principal… E lo caufatge jols pès pertot. Cal viure amb son temps e res se vei pas. Totes los mòbles e los tablèus son tanben dels sègles XVI e XVII. Per la lectura de las pèças d'en defòra es simple. Una fenèstra crosièira dobla : cambra bèla amb polida chiminèia. Una fenèstra crosièira simpla : cambreta amb chiminièa mens polida. E cal dire qu'i se poiriá passar una mièja-jornada per "legir" totas las esculturas de las faciadas. Aquí an fach esclutar, tornar, çò qu'èra macat o perdut.
Puèi an montat tot lo darrièr e la teulada de l'ala del fons (amb fenèstras crosièiras, evidentament), que vira l'esquina al fièiral del vilatge. Solament, cossí far per avure un polit trabalh ? Faguèron de reunions amb lo monde del vilatge e demandèron als vièlhs se, dins lo canton, i aviá pas de peirièiras vièlhas. E òc, n'i aviá doas, de peirièiras vièlhas. Las tornèron dubrir e montèron las parets amb aquelas pèiras, las meteissas que las del sègle XVI.
Ara son a bastir una torre al cap de l'ala del fons e un pichon retorn amb un escalièr per davalar a l'òrt (qu'èra duscas a ara un prat barrat coma los autres amb de vacas dedins). Mas deuriái dire : lo jardin.
Lo jardin... Lo que prenguèt lo prètzfach de lo tornar far sortir de tèrra (un Mossur Verdièr, aquò s'inventa pas, de l'universitat Paul-Valéry de Montpelhièr) aviá pas cap d'archius alara faguèt de calculs sabents. Sabiá que totes los jardins de la Renaissença èran traçats en fonccion de l'escala de las porporcions emplegada per bastir lo castèl. Cerquèt doncas en se fisent a las proporcions de l'ala bastida en prumièr. Quand agèt son jardin de dessenhat, faguèt venir una còla d'arqueològs. Los arqueològs trobèron tot mas... amb 15 cm de desencalatge. Lo cercaire se'n contentèt pas, tornèt far sos calculs mas en partiguent del jòc de proporcions de l'ala del fons, la segonda bastida. Aquí tot tombèt plan : l'estanh (60 m x 10 m), la fònt, lo laberint vegetal, la manhanariá, los bornhons, l'òrt de las plantas medicinalas, lo potz, las parets de boisses… Lo trabalh sul jardin podiá començar. Pr'aquò, quicòm tarrabustava nòstre cercaire : i deviá avure doas rengadas de cerièises sauvatges. Calculèt e tornèt calcular puèi faguèt plantar las doas rengadas de cerièises sauvatges. 
D'aquel temps, los peirièrs de l'entrepresa Vermorel (capèl bas a totes) curavan per començar de montar la torre. Aquí trobèron totas las pèiras de l'escalièr d'un còp èra e una genta pòrta... perfiechament alinhada amb l'alèa de cerièises sauvatges ! Los calculs del cercaire èran mai que bons !
Normalament, la comission nacionala que seg totes aquelses afars demanda de s'arrestar al moment que comença l'ipotèsi. Aquí los an daissats contunhar. E an avut rason.
Tot serà acabat en 2017 o 2018. Languisse de veire aquò.

05/09/2015

Subreviure

Acabe la lectura de las 500 paginas sens capítols de Un diamant brut, autobiografia d'Yvette Szczupak-Thomas, lectura conselhada per un amic artista umanista que me faguèt aquí un polit present.
Yvette Thomas, nascuda en 1929, perdèt sos parents jove e los enfants de la familha (mai d'una clocada) foguèron escampilhats dins de familhas per l'Assitància publica de l'Yonne. Pichona, foguèt plaçada a cò de païsans. D'unses èran braves, d'autres missants coma de Tenardièrs. La descripcion de sa vida a trabalhar dins las bòrias fa estrementir. Tant tustada coma lo paure bestial, un còp demorèt tot un jorn estacada per una cadena de vedèl a la grépia de las vacas. Li calguèt trobar lo coratge de viure.
Un jorn de 1942, un coble de Parisencs, Christian e Yvonne Zervos, l'adoptèron e prenguèron lo "diamant brut" a París. Èra de monde que trabalhavan dins lo mitan de l'art e que costejavan los artistas d'alara : Eluard, Char, Picasso, Miró, Bataille, Prévert… Mas lèu, lo paire adoptiu demandèt a Yvette de lo “mecar”. Emplegava aquel mot de “mecar” per çò que preniá un mocador per far rajar lo tudèl a pissar. E lèu lo paire adoptiu se contentèt pas del mercar. Yvonne o sabiá. René Char, lo poèta, viviá amb elses, carrièira del Bac. Yvette l'aimava pas, aquel que li chucava los dets. Eluard, el, demandava a sa femna d'anar amb d'autres òmes per çò qu'aimava quand dintrava trempa. Dins tot aquel monde de porcasses (perdon al monde porcin), Yvette costegèt sustot Picasso (que la toquèt pas jamai, el) e Miró qu'èra son amic. Picasso li ensenhèt bravament de causas mas aquí encara li calguèt trobar lo coratge de viure. Fugiguèt quauques temps davant sos 21 ans.
Los Zervos moriguèron en 1970. Yvette, ela, moriguèt en 2003 e son libre sortiguèt en 2008. Una fondacion Christian e Yvonne Zervos existissiá e un prèmi èra balhat cada annada a un artista. Aprene la vertat sus Christian Zervos duguèt fotre un brave pic dins lo mitan de l'art. Aquí, se tròba la reaccion de M. Limousin qu'èra alara director de la fondacion, lo paure el.
Lo caminament d'aquela dròlla, de son jove temps ducas a sa majoritat, balha a veire la natura umana, tant dins son falsum coma dins sas capacitats a subreviure. Li'n calguèt de coratge...

Miró per Yvette

31/08/2015

Agòst de 2015

• Vergonha als calucs de Dius que contunhan de far de chaples e d'afrabar lo patrimòni istoric mondial.
• Vergonha a la mòrt qu'a pres Coyote, Guy Ligier e Claude Canabes.

24 d'octobre : contra los elegits complicis

E que seriá ora pels elegits dels paises occitans
d'arrestar d'èsser de complicis.

26/08/2015

Soi contristada

Claude Cabanes es mòrt duèi. Tre que l'ai sachut, sa votz m'es venguda dins las aurelhas. Una votz qu'òm emblida pas, un biais de parlar dapasset, sillaba per sillaba, un accent. Coma soi nostalgica d'aquelas emissions de discutidas politicas a la television ! De discutidas amb de monde coma el, de monde que vos balhavan a soscar, de monde que vos fasián venir melhors. Me'n sovene d'una qu'èra menada per Ivan Levaï, crese, sus la Cadena Parlementària. Cabanes i èra sovent amb un autre que se sonava Paul Giesbert (sai pas s'èra lo paire de Franz-Olivier) e qu'èra de drecha. Sai pas pus lo nom de l'emission.

25/08/2015

Per de qué pas ne prene un a l'ostal ?

Seriái pas sola en França, benlèu, s'èra possible.

Sus l'estatua de La Libertat : « Donnez-moi vos pauvres, vos exténués, qui en rangs pressés aspirent à vivre libres. (…) Envoyez-les moi, les déshérités, que la tempête m’apporte. J’élève ma lumière et j’éclaire la porte d’or ! » (poèma escrich en 1883 per Emma Lazarus, filha d'una familha josieva portuguesa venguda a New York)

11/08/2015

Trombinoscòpi

7 d'agòst de 2015 a Crespinh (12)
pel 40en anniversari de la mòrt de Joan Bodon.

03/08/2015

Lo 7 d'agòst, omenatge a Joan Bodon a Crespinh

La Sant-Justin es la data tradicionala de la fèsta del Grelh roergàs (Justin èra lo pichon nom de l'abat Besson), associacion montada en 1921 per, entre autres Enric Molin. Lo Grelh roergàs es un pichon ostal d'edicion qu'agèt lo bon gost de mesclar, tre la debuta, felibres e occitanistas.
L'annada 2015 marca lo 40en anniversari de la mòrt de Joan Bodon (1920-1975).

31/07/2015

Julhet de 2015

• Òsca al pòble grèc qu'a votat "non" a l'austeritat e "òc" a una autra Euròpa.
• Òsca a la Grèça que va demorar dins la zòna eurò e vergonha a l'Alemanha qu'a la memòria corta.
• Òsca al coratjós Alexis Tsipras.
• Òsca als USA e Cuba que tòrnan avure de relacions diplomaticas.
• Vergonha a l'idèia de bastir una paret entre la Ongria e la Serbia.
• Òsca a la dubèrtura del procès d'Hissène Habré (Tchad).
• Vergonha als calucs de Dius que contunhan de far de mòrts un pauc pertot dins lo monde : Egipta, Turquia…
• Vergonha a la mòrt qu'a pres Omar Sharif, Jean Lacouture, Jules Bianchi e Samuel Pisar.

01/07/2015

De mots

L'Euròpa dels poètas es nascuda occitana.
Un Catalan es un Occitan qu'a capitat.
En tota causa cal amaginar la fin.
Sèm pas la meteissa persona tot lo long de la vida.
Quand soi urosa n'aprofièche per èsser contenta.


L'esperit vei venir de pus luènh que los uèlhs.
En patz amb se, en patz amb lo monde tot.
Èsser son sol mèstre.
La pus polida lenga del monde es aquela de las breçairòlas que vos cantava la vòstra memina.
...prene la causa damnada,
De nòstra lenga mespresada, (…)
Al luòc de lanças ponchudas,
Armem-nos de plumas agudas.
La vida pren de temps.
Lo cuèr se fa pas tot sol.
Soi pas mèstra dins ieu.
Garirai de tot, amai del pus missant.
E s'òm assajava d'èsser urós, pas que per donar l'exemple.
L'aiga calda emblidarà pas jamai qu'es estada freja.
Al mièg de tant de dangièrs, me demòra : ieu.
Un libre fa tant de besonh coma un laguiòla.

30/06/2015

Junh de 2015

• Òsca a l'enciclica Laudato si’ del papa Francés sus l'environament e l'ecologia umana.
• Vergonha a l'idèia d'organizar los JO a París en 2024.
• Vergonha als calucs de Dius qu'an tuat 120 civils kurdes a Kobané en Siria.
• Vergonha al caluc de Dius qu'a massacrat 39 toristas sus una plaja de Sousse en Tunisia.
• Vergonha als calucs de Dius qu'an tuat 27 personas dins una mosquèa al Koweït.
• Vergonha al caluc de Dius que descapitèt son patron dabans d'assajar de far petar una usina de gas dins l'Isèra.
• Òsca als Estats-Units qu'an legalizat lo maridatge omosexual pertot dins lo país.
• Vergonha a la mòrt qu'a pres Richard Johnson, Christopher Lee, Ornette Coleman, Michel Lis, James Salter, Patrick Macnee, Alain De Greef e Laurent Bourgnon.

25/06/2015

Immersion

Aquesta passa, passe bravament de temps sus Aubrac per aprestar un libre suls montanhièrs. Aquò m'encanissa de veire totas aquelas polidas publicacions sus Aubrac que fan pas cas de la lenga d'aquel país. Las polidas fòtos fan pas tot. Se'n manca. Per dintrar dins l'arma d'un país, cal la clau de sa lenga. Tant fotografs que son, tant escriveires que son, per ignorància, per fenhantum o per mesprètz, lor mancarà totjorn aquò. Sans comptar totas las conariás que son estadas escrichas sul trabalh dins los masucs.
Prumièr avantatge per ieu per far aquel trabalh : parle la lenga. Segond avantatge : un ancian montanhièr mai que brave me fa sègre pertot amont. Tresen avantatge : mon rèire-pepè èra cantalés dins un masuc de Gavaldan, al Puèg de La Trelha. Fa que las pòrtas me son totas dubèrtas. Los que coneisson lo país sabon, qu'amont, las pòrtas se dubrisson pas coma aquò. Aquí, cadun sap pas cossí far per m'adujar. Un me dubrís un masuc vièlh que totes los apleches i son encara dedins, un autre me convida per anar plantar l'aure de Sent-Joan, un autre me fa veire las plantas d'Aubrac dins la lenga del país, totes me convidan per lor fèsta de Sent-Joan puèi per lor maja fèsta del 3 d'octobre...
Soi acostumada a èsser amb de monde que parlan la lenga nòstra mas, amont, es quicòm mai. Ja, degús o remarca pas. Aquò lor sembla natural de me parlar en occitan e que lor responde en occitan. Lo mai susprenent es amb las femnas. Elas tanben me parlan normalament en occitan. Endacòm mai, las femnas an de mal a parlar en occitan amb de monde d'endefòra. Me carre e me sentisse viva al mièg de tot aquel brave monde. La vida es polida.

30/05/2015

David Grosclaude en cauma de la fam

Per çò que sèm los Mohicans de la França.

Mai de 2015

• Vergonha als soldats franceses qu'aurián violat d'enfants en Centrafrica.
• Òsca a Robert Ménard, lo cònse FN de Besièrs, que se fa picar suls dets per çò qu'estima lo nombre d'enfants musulmans de sa vila en fonccion dels pichons noms dels escolans.
• Vergonha a la condamnacion a mòrt de Morsi en Egipta.
• Òsca als guirguilhs dins la familha Le Pen e vergonha a los que daissan creire que la filha o la pichòta-filha serián melhoras que lo vièlh.
• Òsca a la Glèisa igonauda qu'a decidit de benesir de cobles omosexuals.
• Vergonha als calucs de Dius qu'an presa la vila-musèu arqueologic de Palmyre en Libia.
• Òsca als Irlandeses que se son prononciats, per referendum, pel maridatge omosexual a 62 %.
• Òsca a la dintrada al Panthéon de Geneviève de Gaulle-Anthonioz, Germaine Tillion, Pierre Brossolette e Jean Zay.
• Òsca al Nebraska, 19en estat dels USA a suprimir la pena capitala.
• Òsca a Podemos qu'a ganhat Madrid e Barcelona.
• Vergonha a la poiridura del monde del football (FIFA).
• Òsca a David Grosclaude, coratjós Occitan, que fa una cauma de la fam per causa del mesprètz de la Republica parisenca.

08/05/2015

Avèm perdut un umanista


Aviá 84 ans. Èra lo fraire de mon amic Privat defuntat en 2011. Es estat entarrat lo 2 de mai a Paulhan (34). Una polida persona. 

30/04/2015

Abrial de 2015

• Vergonha als calucs de Dius qu'an fach 152 mòrts dins una universitat del Kenya, los catolics èran visats.
• Vergonha pel milieirat de refugiats negats en Mediteranèa en fàcia de l'Italia.
• Òsca al rescontra Obama-Castro.
• Vergonha a la Turquia que vòl totjorn pas reconéisser lo genocidi armenian, cent ans après, e òsca al papa que, el, lo reconeis.
• Òsca als jornalistas qu'an sortit que Le Pen-lo vièlh amagava un molon d'argent en Suissa.
• Vergonha als calucs de Dius qu'an decapitat 28 crestians d'Etiopia.
• Vergonha a mai de 150 escrivans coniflas que volguèron pas remetre lo prèmi del Pen en America a Charlie Hebdo e òsca a Salman Rushdie, Paul Auster e Art Spigelman qu'an repotegat.
• Vergonha a la mòrt qu'a pres Manoel de Oliveira, Francesco Smalto, Patrice Dominguez, Günter Grass, Richard Anthony, François Michelin e Patachou.

22/04/2015

Gaireben 1000 mòrts dins la setmana en Mediterranèa

"Qu'on les remette dans les bateaux !",
suggère l'UMP Chantal Brunel. 8 mars 2011.

18/04/2015

L'accent del cocut

Sèm amb la Polideta a assajar d'escotar lo prumièr cocut de la prima. Un colomb se fa ausir.
La Polideta : “Ten, escota, n'es un mas aquel a un accent !”

01/04/2015

Patologia de trucaluna

Benlèu qu'aquò existís dempuèi bèl briu mas descobriguère aquò recentament. Compreniái pas per de qué fasián de publicitat per un carton. Ara, ai compres : lo monde, coma son tròp sadols, que cròmpan de causas tota la jornada, vòlon pas pus veire çò que cròmpan, per tornar trobar de plaser dins l'acte comercial. Òm cròmpa pas pus de causas que nos fan besonh, òm cròmpa pas pus de causas que trobam polidas, òm cròmpa una suspresa. Es a dire que de monde pagan cada mes per se far mandar de causas que lor fan pas besonh, qu'an pas causidas e que lor agradaràn benlèu pas. Aquò se sonha ?

31/03/2015

Març de 2015

• Òsca a la descobèrta d'un complèxe funerari de l'Atge del Fèrre a Lavau (10).
• Vergonha als calucs de Dius qu'an davaladas al bulldozer las roinas de Nimroud, capitala d’Assiria entre 879 e 613 dav. J.-C., e las roinas anticas d'Hatra.
• Òsca al torn del monde de l'avion solar Solar Impulse 2.
• Vergonha a la telerealitat de TF1 qu'a fach 10 mòrts (3 esportius franceses) en Argentina.
• Vergonha a las quatre annadas de guèrra qu'an fach 220.000 mòrts en Siria.
• Vergonha a Sarkozy que jòga amb lo fuòc al sicut del FN e vergonha a los que lo daissan dire.
• Òsca a la levada de l'immunitat parlementària de Patrick Balkany (a l'unanimitat).
• Vergonha a Netanyahu que demòra prumièr ministre d'Israël.
• Vergonha als calucs de Dius que se'n son preses als toristas dins lo musèu Bardo de Tunis (22 mòrts).
• Vergonha a la mòrt a qu'a pres Florence Arthaud, Camille Muffat, Alexis Vastine e Richard Glatzer.

25/03/2015

Pèça autobiografica de Maurici Andrieu

Dins lo mes d'abrial sortirà L'Estar latina de Maurici Andrieu.
Maurici Andrieu (1933-2011), comedian, òme de ràdio e de television montèt la Comedia occitana tolzana e presentèt Viure al país sus F3. Dins aquel Sol en scèna autobiografic, tòrna sus dos moments importants de sa vida : sa joinessa e son amor del teatre. Conta son jove temps a Tolosa, la mòrt de sa maire e la Segonda Guèrra mondiala amb qualques sejorns en Roergue. Puèi parla de sa passion per la scèna que lo butarà a arrestar la medecina. Es aquel amor del teatre que li valdrà l'escaïs d'Estar latina. Prefaci de Beneset Roux.
Grelh roergàs - CCOR
Place Foch - 12000 Rodez
05-65-68-18-75 - 8 €

18/03/2015

Musèu Bardo de Tunis

Vertat es qu'es bravament coratjós de tombar de toristas
coma de lapins (21 mòrts).

16/03/2015

Coma un nos al ventre


Aqueste matin, la matinala de France Inter èra en dirècte de l'Acadèmia francesa per començar de la setmana de la lenga francesa. Èra fòrça dolorós per ieu d'ausir aquò :

« Nous avons un trésor que nous ignorons. (…) La langue n'est pas seulement une communication. La langue, c'est aussi une manière de penser, de découper le monde, d'organiser les interactions entre les différentes réalités du monde. C'est ça une langue, c'est un regard. Une langue qui s'arrête c'est un regard qui s'éteint. Quand on a forgé [une langue], depuis 1200 ans, ensemble (…), c'est merveilleux ça. Et on s'en fiche, on s'en moque, on le dédaigne, on l'oublie. » (Erik Orsenna)
« La langue, c'est un trésor qui ne coûte rien, qui est à portée de chacun et c'est aussi une certaine approche jouissive, vivante, de ce que nous sommes. » (Marc Lambron)
« La langue, c'est notre République. La langue, c'est ce que nous avons forgé depuis 12 siècles. La langue, c'est ce qui nous unit. (…) Il y a un certain nombre de gens qui sont là depuis longtemps, en France, et notamment des femmes à qui on refuse, d'une certaine manière, de parler la langue française. Comme cela, on restreint leur liberté. Ces questions-là sont absolument clé. Donc [la langue française n'est] pas seulement un trésor qu'on ignore, mais, en ignorant ce trésor, on détruit et on distend la République. » (Erik Orsenna)
« Je crois qu'il y a une disposition de l'être qui est la gratitude. (…) Le monde, il nous a été donné, il nous a été offert par nos prédécesseurs et je crois que, la moindre des choses, c'est de le transmettre aussi beau que nous l'avons reçu. Et ça vaut de la langue aussi. » (Marc Lambron)
« La langue est une architecture, c'est pas seulement la communication. La langue est une vision du monde. (…) Grâce à la culture, on est plus grand. C'est pour ça qu'il faut plus de culture [gause pas metre una “s”] à la France pour être plus grande qu'elle n'est. Et elle n'a jamais été elle-même que quand elle était plus grande qu'elle n'est. Et maintenant, elle n'est pas elle-même parce que qu'elle est plus petite qu'elle n'est. » (Erik Orsenna)


Cossí prononciar aquelses mots e, al còp, chaupir las autras lengas de França ? Es un pauc coma se la França aviá organizat, en çò nòstre e al fial de las annadas, lo desrocament de nòstras capèlas e glèisas romanas, dapasseton, sens bruch, una pèira après l'autra duscas a la darrièira. Quand quicòm vos apareis màger e que lo vòstre país l'avalit volontarament, qué volètz sentir mai qu'un grand tristum e una injustícia prigonda ? Es un defèci intellectual. E, en mai d'aquò, an capitat a far trabalhar lo monde d'aicí contra la lenga de lors ancians. Sai que, jamai perdonarai pas aquò a la França.