31/05/2013

Mai de 2013




• Vergonha a la mòrt qu'a pres mai de 1200 paures obrièrs e obrièiras que trabalhavan al Bangladesh dins una usina a cordurar de vestits per las ricas marcas occidentalas.
• Òsca a Berlusconi que passarà benlèu sas nuèches en preson dins quauques temps.

• Vergonha als Polinesians qu'an encara portat Gaston Flosse al poder : 81 ans e encara mai de caçòls al cuol (e de condamnacions) que Berlusconi, los Tibéri e los Balkany. 
• Vergonha a Jérôme Cahusac que fa lo gal alara que se deuriá rescondre dins un trauc de mirga.
• Vergonha a totes los qu'an fach mina de creire que lo papa novèl seriá mai dubèrt que los autres.
• Òsca al Conselh constitucional qu'a validada la lei sul maridatge omosexual.
• Vergonha a la mòrt qu'a pres Henri Dutilleux e Georges Moustaki.
• Òsca als progrèsses de la lucha contra los Paradises fiscals.
• Òsca al mes de preson fèrme prononciat contra Sylvie Andrieux deputada socialista de las Bocas de Ròse per malversacion d'argent public.
• Òsca a l'Union europenca que ven de decidir de levar l'embargo sus las armas pels opausants sirians a Bachar el Assad.

27/05/2013

Los òmes aurián pas pus d'onor ?

Dins la dimenjada, ausiguère que Dominique Strauss Kahn, vergonha francesa tombada pel cuol, jogava a la star a Canas amb sa femna novèla (arriba encara a trobar de femnas ?). Fa quauques temps, Jérôme Cahuzac, vergonha francesa tombada per l'argent, fasiá córrer lo bruch que benlèu se tornariá presentar als electors (arribariá encara a trobar d'electors ?). Del temps de Stendhal, los òmes riscavan lor vida dins de duèls per un agach de travèrs e los autres dos, al luòc de s'amagar dins un trauc de mirga per lo temps que lor demòra a viure, fan los gals coma se s'èra pas res passat. Me dise que per aquò far devon èsser dins un autre monde. Lo pòble a gardat son èime, son discernament e l'elita l'a perdut. Los òmes an pas pus d'onor.

17/05/2013

L'òrre Videla es mòrt

87 ans, dictator argentin (1976-1983), 30 000 personas desaparegudas (son especialitat : far raubar los mainadons). Es urosament mòrt en preson. Que la tèrra li siá pesuga. Coma ditz Roberto Saviano, de còps, òm auriá enveja de creire dins l'existéncia d'un l'Ifèrn.

06/05/2013

Corsica : pòdes melhor far !

Tòrne d'una setmana a Porto-Vecchio. Ère partida dins l'idèia que, coma los Còrses son sus una iscla e mens nombrosses que nautres, avián de tot biais melhor fach que los Occitans al nivèl de lor lenga. Alara, òc, la lenga i es escricha (principalament suls panèus de sinhalizacion) e vertat es que sovent lo nom en francés es estat mascarat. Mas l'ai pas ausida, la lenga. Enfin… pas qu'un còp, a Bonifaccio, a una terrassa ont de vièlhs prenián lo cafè. S'anatz prene un cafè dins lo nòrd Avairon, ausiretz segurament tanben l'occitan. Quand pausère la question, la responsa siaguèt : “Son los vièlhs que lo parlan encara un pauc." Pas mai. Pas melhor qu'aicí alara ? Benlèu que, dins las montanhas, de familhas la parlan encara. Òc, coma sus l'Aubrac. E pas una mièja-pagina de lenga còrsa dins Corse Matin (e Tapie i es sai que per pas res). 
Coma aicí, la maja part de la populacion agacha far los defenceires de la lenga un pauc de luènh. E benlèu qu'aquò los amusa pas brica de veire lo nom en francés mascarat mas, bon, es coma aquò, i a de calucs pertot. E benlèu es pas que l'afar dels nacionalistas, la lenga… An obtengut de far ensenhar lo còrse tre l'escòla mairala mas pas que d'un biais facultatiu. 
Coma aicí, la lenga es un afar de vièlhs e veson pas l'interèst d'aprene una lenga de vièlhs alara que per EXISTIR, ara, dins aquel monde, cal saupre l'anglés davant tot. Amai alai, lo projècte collectiu es mondializat. Mas l'anglés es un fantasma. Comptatz a l'entorn de vautres quantes de personas an vertadièirament besonh de l'anglés per trabalhar. Tot lo monde vòl pas anar trabalhar a l'estrangièr, a La Défense o a la City de Londres, tot lo monde trabalha pas dins una multinacionala (e als pòstes que son menats a parlar anglés). Seriá interessant de veire las chifras. Puèi, òm me dirà que per viatjar es util. Òc mas tot lo monde a pas enveja de far lo torista e los toristas de massa son sovent entre eles dins de viatges organizats. Per ieu, i a lo fantasma e la realitat. Lo malastre es que tot lo monde i crei, amai lo filh de païsan que serà païsan sus la bòria de son paire per çò qu'aima aquel mestièr, que vòl demorar dins lo polit endrech qu'es nascut o tot simplament per çò que sap que, sus la bòria de son paire, poirà far viure una familha. Entre l'anglés e la lenga de sos aujòls, esita pas : serà l'anglés. Claude Hagège ditz que doas lengas deurián èsser obligatòrias en mairala, coma aquò i auriá l'anglés mas tanben una autra lenga. A rason.
Per tornar al còrse, lo costat positiu de la causa es qu'aquò valoriza nòstre trabalh aicí : sèm 33 departaments occitans, amb de rivalitats vièlhas coma la lenga, e avèm benlèu tant fach coma los Còrses per defendre nòstra lenga en dangièr de mòrt.


La setmana que i ère, enterrèron Jean-Luc Chiappini, lo president del Parc natural regional, tuat per balas a Ajaccio lo 25 d'abrial. Quand òm transpausa aicí, aquò fa estrementir. Dins la setmana, legiguère un libronet sus l'istòria de l'iscla. Sai pas se l'autor es objectiu mas, en resumit, los de las montanhas son totjorn estats contra los envasidors (Genoveses, Toscans, Aragoneses, Franceses) mas se podián pas veire entre familhas e se tustavan dessús de longa, e los de las còstas viravan lor vèsta cada còp que l'envesidor cambiava de nacionalitat. L'autor explica que, a l'Edat Mejana, cap de senhor agèt pas la possibilitat de venir mai ric que los autres. Fa que cap comandava pas e que totes se batián. Moralitat : per  una patz segura, cal una elita e de subordinats. Pas cap de mot sus la lenga còrsa dins aquel libronet.


Sus l'iscla, ai aimat los cementèris. Lo de Bonifaccio es de veire : un biais de passar sa mòrt en vacanças coma ditz Brassens. Dins la baia de Propriano, la rota principala passa entremièg los tombèls. Aquel, es lo de Pinarello : pas cap de paret, pas que la rota entre lo cementèri e la plaja.