27/02/2013

Febrièr de 2013

• Vergonha a l'assassinat de l'opausaire tunisian Chokri BelaïdLas primas arabas an de mal a veire sortir lo soleil... Nos a calgut un centenat d'annadas, lor ne caldrà tant, benlèu.
• Vergonha a las discutidas de nauta volada a l'Amassada nacionala sul maridatge omosexual.
• Vergonha a l'Euròpa qu'es pas capabla de contrarotlar la traçabilitat de la carn europenca (de caval vendut per de buòu).
• Òsca al papa Beneset XVI que demissiona per çò qu'es tròp vièlh. N'i a que poirián prene exemple.
• Vergonha a la Corea del Nòrd que encanissa tot lo monde amb sas fusadas nuclearas.
• Vergonha al governament que comença de dire que la lei contra lo cumul dels mandats serà fin finala pas que per 2017.
• Òsca al TPI que jutja Laurent Gbagbo.
• Vergonha a l'idèa de poder tornar far manjar de farinas animalas als peis en Euròpa.
• Vergonha a la resulta de las eleccions en Italia qu'es luènh d'èsser una bona novèla per Euròpa.
• Vergonha a la mòrt qu'a pres Olivier Voisin, jornalista en Siria, Stéphane Hessel, Françoise Seligmann e Daniel Darc.

Soi talament contristada...

Stéphane Hessel (1917-2013)

Un mestièr novèl ?

Se metre dins lo lièch d'un òme per se far d'argent. Non, pas novèl.
[E farai pas de comentari sus l'indignacion de DSK-la-blanca-colomba, qu'es benlèu pas lo melhor plaçat per parlar de dignitat.]

22/02/2013

Cadun son occitanitat

Encara dins lo sègle XIX

Encara un grand classic, encara de plaser. L'aviái ja legit n'i a un briu e aviái vist recentament lo film de Chabrol (1991) amb Isabelle Huppert, Jean-François Balmer, Christophe Malavoy e sustot Jean Yanne que fa un apoticari manja-curat de prumièira (Flaubert es estat embestiat per la justícia de l'epòca). En legiguent, aviái los imatges del film que tornavan. Emma Bovary espèra quicòm d'ideal per sa vida. I a talament de causas dins aquel libre qu'es dificil de se'n téner a : es l'istòria d'una femna maridada a un mètge, qu'assaja de cercar l'amor endacòm mai, que s'endeuta per endurar sa vida materiala, que roina son ostal e que, fin finala, decidís ne n'acabar amb la vida. Benlèu que totas las filhas a maridar deurián legir Madame Bovary... Mas òm poiriá tornar far lo film del vejaire de M. Bovary. Son personatge es fòrça interessent : l'aima sa femna, amai se l'a roinat. I a pas qu'a legir lo passatge sus la mòrt d'Emma : la vestís de sa rauba de nòvia (lo paure el, al moment que li leva amorosament lo cap per li metre una corona de flors, quicòm de negre sortís per la boca de la mòrta) e la met dins tres caissas de mòrt, amai s'a pas lo sòu. Après, prendrà consciéncia de l'adultari (trobarà de letras) mas contunharà de l'aimar e morirà el tanben, daissant lor paura filhòta.

11/02/2013

De caval per de buòu

Soi ja pas luènh de manjar pas pus de carn mas aquí, quand aussisse qu'en Euròpa, òm pòt far manjar de carn de caval europenc a de monde que cresián de crompar de carn de buòu europenc, i a de que desesperar de tot. Lo problèma de la traçabilitat es una causa importanta mas i a quicòm mai : al luòc de manjar totes aquelses plats aprestats, es pas brica mai complicat de far de bonas lasanhas sens conservators, sens adjuvents de tota mena e sens carn dobtosa. Una ceba, de salça de tomata, de sal, de pebre, d'èrbas, d'alh, de carn de buòu de bona qualitat (ne cal pas gaire), de pastas per lasanhas, un pauc de salça bechamèla e de fromatge raspat. Pas complicat. S'òm ne fa pro, n'i a per dos jorns (o congelat per un jorn qu'òm a pas lo temps o l'enveja de cosinar).
Ieu, aime de mens en mens cosinar e, quand i a mai de 6 personas a taula, me cal pas venir cercar en cosina. Ai pas jamai mai de 6 personas a taula. Estrategia d'evitacion. Mai òm se coneis, mai òm a d'estrategias d'evitacion. Te'n vese que son capables de far manjar 40 personas. Ieu, me lançariái pas dins aquela aventura. Cadun son afar. Sustot qu'a la bochariá soi coma una pola davant un cotèl. Res me fa pas enveja. Mon problèma es aquel : lo plat principal. Es un problèma principal. Soi la reina de las ensaladas e de las tartas saladas. Solament, tot lo monde es pas acostumat a s'arrestar aquí dins un repais, sustot en Avairon.
Aime d'avure de monde a l'ostal mas me confla de cercar cada jorn de que far per manjar a miègjorn e lo ser e de passar de temps en cosina (estime mai passar aquel temps a caminar dins la campanha o a legir). Sabe que n'i a qu'aquò agrada. Ieu pas. Fariái un bon curat del sègle passat, amb la bona que s'ocupa de l'ostal e de la cosina. Mas coma soi pas un curat del sègle passat, qu'ai pas de bona e que cal manjar, de tot biais, assage de far de causas lèu fachas (sustot), equilibradas (lo mai possible) e bonas (aime de manjar quicòm de bon, òu !).  Vau pas anar crompar de trufas congeladas en cairats per far a la padena, plome mas trufas e las mete a la padena amb una ceba. Se i arribe, tot lo monde i pòt arribar…
Lo prèmi de l'òrra cosina, lo balhe a çò que vese dins la pub aquesta passa : lo polet a còire dins un sac de plastic al forn micro-ondas. Pòde pas comprene cossí de monde pòdon crompar una mèrda coma aquela. Es pas un manca de temps, de fenhantisa, es un manca d'estima de se, un suicidi ! Coma que, en tot cal prene de recuol.

08/02/2013

E d'aquel temps...

Plomaira d'òmes

Fa quauques jorns qu'ai acabat Nana. Coma l'Assommoir, quel libre fa partida de la tièira dels Rougon-Macquart de Zola. Aquí es question de prostitucion al temps de Napoleon III. Aquela Nana partís de plan bas per arribar plan naut, al cap d'una riquesa indecenta (una mena de Zlatan davant l'ora, cadun son espòrt). Bon, Nana met un ricàs de comte coma una pelha, l'amor pòt far venir cabord, aquò rai, mas que plome tant de tipes qu'aquò, es un pauc fòrt, de mon vejaire. I ai pas cresegut. Que ne passe, d'òmes, òc, ne fa mestièr, mas que tant li daissen lor fortuna, es dificil d'o creire. Sustot qu'a pas inventada l'aiga tebesa, la filha… La Nana del libre seriá inspirada del personatge de Blanche d'Antigny. Aimariái ben de saupre s'aquela ne plomèt tant qu'aquò d'òmes… E desire a Zlatan una fin melhora.

Lo Lincoln de Spielberg


Dins mas lecturas, soi en plen dins lo sègle XIX mas aquí soi passada de l'autre costat de l'ocean : l'America del temps de la Guèrra de Secession (1861-65). Lo film dura 2 oras e mièja mas ai pas vist passar lo temps. A la debuta, compreniái pas plan : los Republicans (Lincoln) èran per l'abolicion de l'esclavatge e los Democratas èran contra. M'a calgut cercar en dintrent. En fach, los Republicans de l'epòca de Lincoln èran los progressistas e los Democratas los conservators. Lo contrari de ara. Lo film conta la batèsta (e la cosina politica) dels Republicans per far votar lo 13en amendament : la fin de l'esclavatge. Los debats son de nauta volada (avèm pas talament cambiat, me sembla*) : "Donar lo drech de vòte als esclaus… E après aquò serà las femnas, tant que i sètz !” Daniel Day-Lewis es magistral (òm diriá una Prega Bernada, talament qu'es bèl e magre, o un Bernat Pescaire quand camina). Aurà l'oscar, pas possible autrament.

(* A l'Amassada nacionala francesa en 2013 : La députée Claude Greff (UMP) : “Je veux défendre les homosexuels, et je veux aussi défendre les êtres humains.”)