31/12/2013

En 2013

Avèm ajut la crisi (encara), Depardieu qu'a presa la nacionalitat russa e Bardot qu'a menaçat d’o far, Al Assad que nos fa un discors sus una Siria assetjada alara que la revolucion a fach 60 000 mòrts en 2012, l'execucion pels calucs de Dieu, de Denis Allex, ostatge francés en Somalia, Al Qaïda que s'es espandit al Mali e a França qu'a decidit d'adujar los Malians, mai de 80 estudiants d'una universitat d'Alep en Siria, la condamnacion a 5 ans de preson de Gaston Flosse, senator de Polinesia per corrupcion, aquelses novèls manifestaires de drecha (contra lo maridatge omosexual) que descobrisson que manifestar fa pas totjorn plegar un governament [A se tòrcer de rire de los veire indignats coma son. Son pas acostumats, pardí… Per la refòma de las retiradas, i aviá 3 millions de personas dins las carrièiras. Son nombroses a dire qu'es lo prumièr còp que manifestan. De qué ? Son pas devalats dins la carrièira en 2002 quand Le Pen èra al segond torn de la presidenciala ?], Armstrong qu’a reconegut que s’èra dopat, la presa d’ostatges, per de calucs de Dieu, de centenats d’emplegats d’una una rafinariá BP en Algeria [48 ostatges e 32 islamistas mòrts], los 50 ans del Tractat de l’Elisèa entre la França e l’Alemanha, Charles Pasqua qu'es encara davant los jutges (aquí per d'argent tocat del temps de Sadam Hussein en Irac : a totjorn capitat a passar per malhas, aquel, Charles Pasqua (encara) e André Santini qu'an pres 2 ans de preson per destornament de fons de la fondacion d'art Hamon. Marca mal se passeja (enfin) per Pasqua, 86 ans.lo Paris-Dakar (sud-american dempuèi 2009) qu'auriá fach 55 mòrts dempuèi sa creacion en 1979, l'idèa de far dintrar Olympe de Gouges al Panthéon, Nétanyahou qu'es encara prumièr ministre d'Israël, amai se recuola, un gas d’una usina de Rouen qu’enverena de Londres a París, la liberacion de Florence Cassez, embarrada al Mexic dempuèi 7 ans (amai s’avèm pas tot compres, a fach 7 ans de preson e n’i aviá pro), los 10 ans de la mòrt de Françoise Giroud e los 30 ans de la mort de Louis de Funès, lo Reialme Unit que vòl organizar un referendum en 2017 per saupre se demòran dins Euròpa, l'assassinat de l'opausaire tunisian Chokri Belaïd, las discutidas de nauta volada a l'Amassada nacionala sul maridatge omosexual, un tablèu que seriá la cara de L’orgine du monde de Courbet, una caborda qu’escriu sus La Liberté guidant le peuple de Delacroix al Louvre de Lens, l’enverenament provat del monde del foot, l'assassinat de l'opausaire tunisian Chokri Belaïd, las discutidas de nauta volada a l'Amassada nacionala sul maridatge omosexual, l'Euròpa qu'es pas capabla de contrarotlar la traçabilitat de la carn europenca (de caval vendut per de buòu), lo papa Beneset XVI que demissiona per çò qu'es tròp vièlh, la Corea del Nòrd que encanissa tot lo monde amb sas fusadas nuclearas, lo governament que comença de dire que la lei contra lo cumul dels mandats serà fin finala pas que per 2017, lo TPI que jutja Laurent Gbagbo, l'idèa de poder tornar far manjar de farinas animalas als peis en Euròpa,  la resulta de las eleccions en Italia qu'es luènh d'èsser una bona novèla per Euròpa, la votacion suissa qu'a decidit de limitar las remuneracions dels patrons, l'abséncia de presa de consciéncia dos ans après Fukushima, la guèrra en Siria que dura dempuèi 2 ans (mai de 70 000 mòrts), la confirmacion de la condamnacion del coble Tibéri dins los afars dels mòrts que vòtan dins lo 5en arrondiment de París (Jean Tibéri qu'es totjorn en plaça),  Hollande que ratificarà pas la Carta europenca de las lengas regionalas o minoritàrias alara qu'èra la 56ena de sas promessas de campanha, Jérôme Cahuzac (ministre de Bercy) que demissiona per çò qu'es metut en causa dins un afar de còmpte en Suissa, Chypre que refusa la demanda d'Euròpa de taxar los còmptes bancaris dels rics (sustot los dels Russes qu'i venon enblanquir lor argent, seriá estat la prumièira vertadièira mesura contra un paradís fiscal e auriá calgut o far tanben en Irlanda, al R.U., al Luxembourg, etc), Chypre que va, fin finala, tustar suls rics qu'an metut d'argent dins lors bancas, la justicia que vòl saupre per de qué Bernard Tapie s'es vist balhar gaireben 400 milions d'euròs en 2007 (45 millions pel prejudici moral) per Christine Lagarde (alara ministra de l'economia, ara al FMI) dins l'afar de la venda d'Adidas (dins las mans de Tapie) pel Credit Lionés (1993), l'idèa de suprimir las allocacions familialas a las familhas las pus ricas, l'avançada de la situacion kurda en Turquia (mai de 40 000 mòrts dins un trentenat d'annadas), tot aquel monde, Guaino l'Arlaten-que-se-pren-per-Malraux çò prumièr, que se'n prenon al jutge Gentil per çò qu'a metut Sarkozy en examèn dins l'afar Bettencourt (se'n deuriá venir justificar davant los Franceses, etc, ont sèm ? Dins un Estat de drech ? Serián totes d'arnarquistas ?), lo Medef qu'a pas volgut cambiar sos estatuts per balhar pas a Parisot lo drech de se tornat presentar a la presidéncia, lo grand passacarrièira de Rodés, l'idèa de taxar los clubs de foot a 75 % suls salaris del centenat de jogaires los pus cars, Jerôme Cahuzac, ministre socialista del budgèt, cargat de far la caça a l'evasion fiscala, qu'a mentit pendent de meses (amai davant l'Amassada nacionala) e que reconeis davant los jutges qu'aviá ben un compte en Suissa e un a Singapor,  l'ONU qu'a adoptat lo prumièr tractat de regulacion del comèrci inernacional de las armas, l'Iran, la Siria e la Corèa del Nòrd an votat contra, la China e la Russia se son abstengudas,  Jérôme Cahuzac que fa saupre que vòl tornar èsser deputat, ara qu'es pas pus ministre, los Alsacians qu'an pas volgut d'una sola Alsaça administrativa, lo Luxemborg que fa un pas cap a la sortida de son estatut de paradís fiscal (a tu Autricha !), la mòstra del patrimòni dels elegits (tant valdriá melhor per l'Estat de garantir – sens dobte possible – lor onestetat sans que lo pòble age besonh de saupre tot), los calucs de Dieu que tenon una partida de l'oposicion en Siria, los Estats-Units que demandan a las bancas que vòlon trabalhar als USA de lor balhar totas las entresenhas sus lor practica americana, la França qu'a votat pel maridatge de personas del meteis sèxe, los terroristas còrses que tuan d'elegits, la mòrt de 1200 paures obrièrs e obrièiras que trabalhavan al Bangladesh dins una usina a cordurar de vestits per las ricas marcas occidentalas, la condamnacion de Berlusconi, los Polinesians qu'an encara portat Gaston Flosse al poder : 81 ans e encara mai de caçòls al cuol (e de condamnacions) que Berlusconi, los Tibéri e los Balkany, Jérôme Cahusac que fa lo gal alara que se deuriá rescondre dins un trauc de mirga, los que fan mina de creire que lo papa novèl seriá mai dubèrt que los autres, lo Conselh constitucional qu'a validada la lei sul maridatge omosexual, los progrèsses de la lucha contra los Paradises fiscals, un mes de preson fèrme prononciat contra Sylvie Andrieux deputada socialista de las Bocas de Ròse per malversacion d'argent public, l'Union europenca que ven de decidir de levar l'embargo sus las armas pels opausants sirians a Bachar el Assad, Obama qu’a pas encara barrada la preson de Guantanamo, Recep Tayyip Ergogan, primièr ministre turc, qu'utiliza la fòrça per sortir los manifestants de la plaça Taksim e òsca a l'apèl a la cauma generala, lo Papa novèl que nos vòl balhar de leiçons sus las leis que votam en França, lo governament grec qu'a barrada sa ràdio-television publica per causa d'austeritat e lo Conselh d'Estat que l'a tornada dubrir, Mahmoud Ahmadinejad qu'es pas pus president de l'Iran, lo projecte de lei sus la tranparéncia del monde politic qu'es pas a l'auçada de çò que s'èra dich, la condamnacion de Silvio Berlusconi a 7 ans de preson (que farà pas par çò qu’es tròp vièlh), lo monde del Bresil que manifestan e fan lo rapòrt entre l'argent metut dins lo foot e lo qu'es metut dins la santat e dins l'educacion, la Croacia que dintra dins l'UE, lo pòble d'Egipte que vòl pas pus de Morsi, Albert II, rei dels Bèlgas, 79 ans, qu'a decidit d'abdicar, la canonizacion d'un tipe qu'èra anat en Africa explicar que se caliá pas servir d'un preservatiu, l'armada egipciana que s'es mainada de sortir Morsi de la presidéncia alara qu'es estat elegit pel pòble,  aquelses òrres mascles egipcians que pensan qu'una jòia prigonda se deu acabar per un viòl de femna, la França que refusa de balhar l'asil politic a Edward Snowden, jove american perseguit pels U.S.A. per çò qu'a fach saupre al monde que los Etats-Units escotavan illicitament gaireben totes los paisses (enemics mas tanben amics), aquela fatalitat que fa que totes los opausaires de Vladimir Poutine finisson en preson, l'assassinat de Mohammed Brahmi, opausaire, en Tunisia, l'eleccion, tornar, de Robert Mugabe, dictator de 89 ans, a la presidéncia del Zimbabwe, la condamnacion de Silvio Berlusconi per la Cor de cassacion a 1 an de preson,  la refòma penala (mens de preson sistematica) volguda per Christiane Taubira, los calucs de Dieu qu'an fach un chaple dins un centre comercial de Nairobi al Kenia (au mens 70 mòrts), la Grècia que comença de se mainar de luchar contra la montada del partit fascista, Rohani, novèl president de l'Iran, qu'es pas pus dins la rega d'Ahmadinejad, los obrièrs del textil del Bengladech que cauman per çò que vòlon pas pus trabalhar per de nespolas, Berlusconi que, per assajar d'anar pas en preson, fa demissionar los ministres de son partit d'un governament de coalicion qu'es ja guèrlhe, la drecha francesa que pren de mai en mai lo discors del FN (Fillon : entre un FN e un PS, causir lo mens sectari), los senators que vòlon contunhar d'èsser de cumulards, lo Papa Francés I qu'es pas tant papa que n'a la mina (particularament sus la plaça de las femnas dins la Glèisa, metre los refugiats dins los convents voides), la stigmatizacion del pòble Ròm, la justicia que met lo nas dins la familha Dassault, la misèria que buta tant de monde d'Africa dins de batèus de fortuna per venir cercar un monde melhor en Euròpa (300 mòrts pescats a Lampedusa en Italia), una mar de mòrts, lo Tea-party (drecha extrèma als USA) qu'a assajat a blocar lo país per demandar la fin de la seguretat sociala per totes mesa en plaça per Obama, la liberacion de Thierry Dol, Daniel Larribe, Pierre Legrand e Marc Féret, ostatges al Niger dempuèi 3 ans, l'assassinat de dos jornalistas de RFI, Ghislaine Dupont et Claude Verlon, al Mali, la banalizacion del racisme en França : "Son per qual las bananas ? Per la monina." (Christiane Taubina, ministra de la justicia), la liberacion de Mikhaïl Khodorkovski, en preson en Russia dempuèi 10 ans, la liberacion dels Pussy Riot e dels militants de Greenpeace atanben retenguts en Russia, la missanta contagion entre Siria, Liban e Irac.

Son defuntats : J.-B. Pontalis, Nagisa Oshima, Andrée Putman, Olivier Voisin, Stéphane Hessel, Françoise Seligmann, Daniel Darc, Hugo Chavez, Jérôme Savary, Olivier Metzner, André Fontaine, Jean-Marc Roberts, Margaret Thatcher, Fred (Aristidès), François Jacob, Philippe Chaffanjon, Jorge Videla, Henri Dutilleux, Georges Moustaki, Pierre Mauroy, Maurice Nadeau, Alain Mimoun, André Verchuren, André Théron, Henri Alleg, Pierre Fabre, Denys de la Patellière, Valérie Lang, Bernadette Lafont, Jacques Vergès, Julie Harris, Valérie Benguigui, Albert Jacquard, Patrice Chéreau, Daniel Duval, Georges Descrières, Lou Reed, Georges Lautner, Lucien Neuwirth, Nelson Mandela, Pierre Aliker, Edouard Molinaro, Peter O'Toole, Kate Barry, Jean-Louis Foulquier, France Roche.

Decembre de 2013

• Òsca a la liberacion de Mikhaïl Khodorkovski, en preson en Russia dempuèi 10 ans e òsca a la liberacion dels Pussy Riot e dels militants de Greenpeace atanben retenguts en Russia.
• Vergonha a la missanta contagion entre Siria, Liban e Irac.
• Vergonha a la mòrt qu'a pres Nelson Mandela, Pierre Aliker, Edouard Molinaro, Peter O'Toole, Kate Barry, Jean-Louis Foulquier e France Roche.

30/11/2013

Novembre de 2013

• Vergonha a l'assassinat de dos jornalistas de RFI, Ghislaine Dupont et Claude Verlon, al Mali.
• Vergonha a la banalizacion del racisme en França : "Son per qual las bananas ? Per la monina." [Christiane Taubina, ministra de la justicia]
• Vergonha a la mòrt qu'a pres Georges Lautner e Lucien Neuwirth.

31/10/2013

Octobre de 2013

• Òsca al Papa Francés I qu'es pas tant papa que n'a la mina (particularament sus la plaça de las femnas dins la Glèisa, metre los refugiats dins los convents voides).
• Vergonha a la stigmatizacion del pòble Ròm. Vertat que i a de problèmas locals mas la generalizacion es totjorn dangièirosa.
• Òsca a la justicia que met lo nas dins la familha Dassault.
• Vergonha a la misèria que buta tant de monde d'Africa dins de batèus de fortuna per venir cercar un monde melhor en Euròpa (300 mòrts pescats a Lampedusa en Italia). Una mar de mòrts.
• Vergonha a la mòrt qu'a pres Patrice Chéreau, Daniel Duval e Georges Descrières.
• Vergonha al Tea-party (drecha extrèma als USA) qu'a assajat a blocar lo país per demandar la fin de la seguretat sociala per totes mesa en plaça per Obama.
• Òsca a la liberacion de Thierry Dol, Daniel Larribe, Pierre Legrand e Marc Féret, ostatges al Niger dempuèi 3 ans.

21/10/2013

Georges Descrières (1930-2013)

Ai totjorn aimat lo generic. Auriái volgut avure totjorn quauqu'un al ras de ieu per dançar coma dins lo generic.

09/10/2013

Prèmi Nobel de paciéncia...

...decernit a Inou*, mon lapin
(uèlhs barrats, nas laurat, còl machugat).
*Aquò vòl dire "can" en japonés.

07/10/2013

Quand Milhau èra catalano-aragonesa

Los 4, 5 e 6 d'octobre, se tenguèt a Milhau un collòqui sus La vicomté de Millau au temps de la domination catalano-aragonaise. 
Son intervenguts : Jacques Frayssenge (Milhau), Jean-Marie Carbasse (istòria del drech, Montpelhièr), Martin Alvira Cabrer (tractat de Milhau 1204, Madrid), Jérôme Belmon (comtes de Rodés, Ecole des Chartes), Laurent Macé (sagèls e eraldica, Tolosa), Xavier Sanabuja Anguera (numismatica, Barcelona), Jean Delmas (roman de Jaufre, Rodés), Anne Brenon (Cançon de la crosada, CIRCAED), Pilar Jimenez (Muret 1213, Toulouse, CIRCAED), Françoise Galès (Torre dels reis d'Aragon, Milhau), Alain Vernhet (Sant-Martin de Prís, Milhau), Jacques Miquel (Templièrs e Espitalièrs, Milhau).
Al sègle XII, los comtes de Tolosa e los reis d'Aragon se grapinhavan de longa dins çò qu'apelam duèi lo grand sud de França. Los Aragoneses tenián bravament de plaças en Roergue. Los senhors locals sostenián siá lo comte de Tolosa, siá lo rei d'Aragon, o quora un, quora l'autre. Lo comte de Rodés èra sometut als dos : vassal de dos poders rivals, adujarà quora un, quora l'autre. Amb los sagèls de las familhas, podèm saupre s'èran puslèu del costat raimondenc o del costat dels Aragoneses. A Najac (oest), èran puslèu de Ramondencs, a Severac (pas luènh de Milhau), puslèu del costat dels Aragoneses. S'opausavan mas, tant las colors catalano-aragonesas (bandas rossèlas e rojas) coma la crotz dicha occitana dels comtes de Tolosa, tot vendriá de Provença.
A Milhau, los reis d'Aragon avián lor torre. Es ara la basa de çò qu'apelan lo beffroi. Los consuls de Milhau estimavan mai los Aragoneses que nos pas los de Tolosa per çò que respectavan mai las libertats de la vila (carta de Milhau, 1187, jos Alfonsa d'Aragon).
Dins l'istòria de Roergue, los Aragoneses son tanben importants per çò que son elses que balhèron de tèrras als Templièrs sul Larzac. Templièrs qu'assajaràn totjorn de demorar en defòra dels conflictes locals (e que nos daissaràn de cartularis escriches en occitan).
En 1204, Pèire II d'Aragon, Raimond VI de Tolosa e Alfonsa II de Provença (fraire del rei d'Aragon) signèron un tractat d'ajuda mutuala, tractat ofensiu e defensiu. Lo tractat ditz pas contra qual. La meteissa annada, Pèire II d'Aragon condamnèt l'eretgia (s'anarà far coronar a Roma en 1205 per Innocent III). Benlèu que lo tractat de Milhau de 1204 es estat signat per assajar d'empachar una intervencion armada contra l'eretgia… E benlèu tanben que lo tractat de Milhau a dubèrt los uèlhs del papa e los del rei de França sus un sud poderós… La question demòra pausada.
Reconciliats dempuèi la fin del sègle XII (1190), comte de Tolosa e rei d'Aragon se batràn amassa a Muret en 1213, mas i subiràn lor ultima desfacha contra las armadas francesas e Pèire II i daissarà la vida. Son filh Jaume Ièr abandonarà tot aicí per se virar cap a la pininsula iberica (refusarà d'adujar los Occitans contra lo rei de França en 1226). Coneissèm la seguida.
Cal notar que lo roman de Jaufre, roman arturian de la fin del sègle XII o de la debuta del sègle XIII, escrich en occitan, es dedicat a un rei d'Aragon (siá Alfonse II, siá Jaume Ièr, puslèu lo segond).
La segonda jornada del collòqui s'acabadèt per la visita de la Torre dels reis d'Aragon, carrièira drecha, a Milhau, e per la visita dels vestigis de la glèisa e del cementèri de Sant-Martin de Prís, al ras de Creissèls. Es aquí que Raimond VII tombèt malaute en tornant d'acompanhar Loís IX a Aigas-Mòrtas en 1249. I redigiguèt son testament, balhant tot a sa filha unenca Joana maridada al fraire del rei de França. Lo darrièr de la dinastia ramondenca moriguèt quauques jorns après, lo 27 de setembre, a Milhau o pas luènh de Milhau. Ai legit sai pas ont qu'avián davalat son còrs a Tolosa pel Tarn. Sai pas s'aquò's validat pels istorians.
La tresena jornada siaguèt consacrada als Templièrs e Espitalièrs amb la visita de La Cobertoirada e de Santa-Aulària de Cernon jos la direccion de Jaume Miquèl del Conservatòri Larzac templièr e espitalièr. Voliái pas mancar aquò e soi pas estada decebuda. Ara cal esperar los actes d'aquel collòqui tant enriquissant.

30/09/2013

Setembre de 2013

• Vergonha a la mòrt qu'a pres Valérie Benguigui e Albert Jacquard.
• Vergonha als calucs de Dieu qu'an fach un chaple dins un centre comercial de Nairobi al Kenia (au mens 70 mòrts).
• Òsca a la Grècia que comença de se mainar de luchar contra la montada del partit fascista.
• Òsca a Rohani, novèl president de l'Iran, qu'es pas pus dins la rega d'Ahmadinejad. Lo monde lo merceja plan.
• Òsca als obrièrs del textil del Bengladech que cauman per çò que vòlon pas pus trabalhar per de nespolas.
• Vergonha a Berlusconi que, per assajar d'anar pas en preson, fa demissionar los ministres de son partit d'un governament de coalicion qu'es ja guèrlhe.
• Vergonha a la drecha francesa que pren de mai en mai lo discors del FN (Fillon : entre un FN e un PS, causir lo mens sectari). Se l'esquèrra al poder governava mens a drecha, benlèu qu'aquò arribariá pas.
• Vergonha als senators que vòlon contunhar d'èsser de cumulards. Cal ajustar que lo Senat a una majoritat d'esquèrra e que lo non-cumul dels mandats es una mesura d'esquèrra.

27/09/2013

Es caud

Lo GIEC a rendut son 5en rapòrt : marca mal se passeja.

13/09/2013

Manifestacion de drecha


Lo 13 de setembre, i agèt a Rodés una manifestacion d'artesans (nos an empegada lor menaça sus totas las rotas del departament). Bon, alara, aquò's un pauc coma los païsans, deve pas conéisser los maluroses, ieu, dins mon canton d'Avairon... Totes los que coneisse an d'autòs que me pagarai pas jamai (per de qué far, en fach ?), lors enfants tanben, e tanlèu qu'an lo permés. Escambiariái mon Libret A contra lo del primièr vengut. Me demande se son anats manifestar amb lor Q7 o lor X6... Son estrangolats per las cargas, que dison. Mas pagan de cargas pas que sus çò que declaran. Un amic, que son paire èra fustièr, me disiá que sa maire aviá pas qu'una pichona retirada mas que se plangiá pas per çò que sabiá ben qu'avián pas cotisat a l'auçada de çò qu'avián ganhat dins lor vida. Cossí disèm ? "Es pas la feda que biala lo mai…”

11/09/2013

D'acòrdi amb el sus tot

Albert Jacquard (1925-2013). 
Soi d'acòrdi amb el sus tot :
las nòtas a l'escòla, los J.O., lo trabalh, l'economia triomfanta…
Un savi. Me demòra d'el una aficha que m'aviá signada a Boason
a la fin d'una conferéncia. (imatge Lormari)

Siria


31/08/2013

Agost de 2013

• Vergonha a l'eleccion, tornar, de Robert Mugabe, dictator de 89 ans, a la presidéncia del Zimbabwe.
• Òsca a la condamnacion de Silvio Berlusconi per la Cor de cassacion (1 an de preson que farà segurament pas per çò qu'es tròp vièlh : vergonha !).
• Òsca a la refòma penala (mens de preson sistematica) volguda per Christiane Taubira.
• Vergonha a la mòrt qu'a pres Julie Harris.

31/07/2013

Julhet de 2013

• Òsca a Albert II, rei dels Bèlgas, 79 ans, qu'a decidit d'abdicar.
• Vergonha a la canonizacion d'un tipe qu'èra anat en Africa explicar que se caliá pas servir d'un preservatiu.
• Vergonha a l'armada egipciana que s'es mainada de sortir Morsi de la presidéncia alara qu'es estat elegit pel pòble. Se tòrna pas sul pic lo poder als civils, serà un còp d'estat militar. Mas quicòm me ditz que lo pòble a ara comprés que podiá èsser romegaire e qu'aquò pagava. E vergonha a totes aquelses òrres mascles que pensan qu'una jòia prigonda se deu acabar per un viòl de femna.
• Vergonha a la França que refusa de balhar l'asil politic a Edward Snowden, jove american perseguit pels U.S.A. per çò qu'a fach saupre al monde que los Etats-Units escotavan illicitament gaireben totes los paisses (enemics mas tanben amics). Las bonas relacions amb un fòrt son mai importantas que los dreches d'un òme, amai dins lo país dels Dreches de l'Òme.
• Vergonha a la mòrt qu'a pres André Verchuren, André Théron, Henri Alleg, Pierre Fabre, Denys de la Patellière, Valérie Lang e Bernadette Lafont.
• Òsca a Nelson Mandela qu'aurà festejat sos 95 ans.
• Vergonha a aquela fatalitat que fa que totes los opausaires de Vladimir Poutine finisson en preson.
• Vergonha a l'assassinat de Mohammed Brahmi, opausaire, en Tunisia. A seguit lo camin de Chokri Belaïd.

Assaja encara !

25/07/2013

Estivada 20 ans ja.

L'Estivada dins lo calimàs de l'après-miègjorn. E lo ser lo fuòc amb Lou Dalfin. Ja qu'ère amorosa de l'Italia… Quanta energia Sergio Berardo ! Fòrça bona idèia d'un concèrt amb de convidats (Joan de Nadau, Andiu Ricròs, Los Bohaires…). 

19/07/2013

Silenci, aquò buta !

Ai acabat Guèrra e patz

I ère dempuèi la fin d'abrial. Quand comencère lo prumièr libràs, me diguère qu'anariái pas al cap talament que i aviá de personatges. Cresiái de passar mon temps a cercar qual èra qual. E puèi non, Tolstoï a lo biais de rampelar las causas e las situacions. Fa que, pichon a pichon, òm coneis son monde e òm vòl saupre çò que lor va arribar. Un còp l'autor descriu la vida de tot aquel monde, un còp nos conta la guèrra contra Napoleon. E coma de personatges son dins l'armada russa, lo ligam se fa. Fin finala, acabère lo prumièr libre e m'afanère de començar lo segond.
Ja, aimave pas Napoleon (comprene totjorn pas cossí es encara possible de l'anar badar dins sa caissa de mòrt de megalò als Invalides). Serà pas amb l'analisi de las batèstas de Tolstoï e son agach sul trabalh dels istorians que vau començar de m'amigadar. Ai apres un fum de causas (la campanha de Russia de 1812, la vida de cada jorn dels soldats, lor excitacion al moment del començament dels afrontaments, lor soscadissa, los presonièrs, Moscou que brutla…). E puèi, en defòra de la guèrra, Toltoï descriu lo questionament prigond dels personatges sus la vida (los afogats de francmaçonariá se carraràn), la societat russa d'aquel temps (sustot la nauta), la mòrt. 
Ara qu'ai acabat, me mancan, totes.

Aurà pas calgut bèl briu...


15/07/2013

Aqueste matin dins mos cauls

Duèi, me soi levada matin per anar asagar l'òrt-lo-mai-polit-del-monde. Un còp l'òrt asagat, me soi assetada per l'agachar un moment (es un plaser d'agachar son òrt) en buguent mon tresen cafè. Tot d'un còp, ausiguère sonar lo telefòn e me levère vistament per montar a l'ostal. Al moment que passave davant la pòrta de la cava, vegère quicòm qu'èra defòra e que dintrava dins la cava. Pensère a un raton. Un còp tornada a l'òrt, me plantère davant la pòrta de la cava per veire s'aquò tornava sortir. Res. Al cap d'un moment, tornère agachar l'òrt. E de qué te vegère dins mos cauls ? Un lapinon pichon pichon (fa 12 cm). Sai pas plan cossí es arribat aquí... Enfin, ai benlèu una idèia. Ma conifla de vesin a de lapins dins de gàbias (son en plen solelh, los paures elses, lor a metut un afar negre davant la pòrta per empachar, ço pensa, las odors e, sai qu'a paur que los li panèsse – i a mai de 20 ans qu'ai pas manjat de lapin - cada gàbia es barrada amb un cadenat - totes son pas a Santa-Anna - e passa un temps fòl a cercar cada clau, remarquatz, d'aquel temps, fa d'ombra als lapins...). Benlèu que lo lapinon es tombat d'una gàbia al moment que los apasturava e que s'es vengut rescondre dins ma cava, al ras de l'òrt-lo-mai-polit-del-monde. O a tot comprés, lo lapinon embarrat. E pòt esperar que lo li tornèsse, l'autra conifla ! De mespolas !
En mai d'aquò Isaura a ja comprés que caliá pas far perir lo lapinon que benlèu es una lapineta. Aquò la destimborla pas gaire...

30/06/2013

Un pauc melhor

Junh de 2013

• Vergonha a la mòrt qu'a pres Pierre Mauroy, Maurice Nadeau et Alain Mimoun.
• Vergonha a Recep Tayyip Ergogan, primièr ministre turc, qu'utiliza la fòrça per sortir los manifestants de la plaça Taksim e òsca a l'apèl a la cauma generala.
• Vergonha al Papa novèl que nos vòl balhar de leiçons sus las leis que votam en França.
• Vergonha al governament grec qu'a barrada sa ràdio-television publica per causa d'austeritat e òsca a lo Conselh d'Estat que l'a tornada dubrir.
• Òsca a Mahmoud Ahmadinejad qu'es pas pus president de l'Iran.
• Vergonha al projecte de lei sus la tranparéncia del monde politic qu'es pas a l'auçada de çò que s'èra dich.
• Òsca a la condamnacion de Silvio Berlusconi. Es pas encara embarrat mas aquò se sarra.
• Òsca al monde del Bresil que manifestan e fan lo rapòrt entre l'argent metut dins lo foot e lo qu'es metut dins la santat e dins l'educacion.
• Òsca a la Croacia que dintra dins l'UE.
• Òsca al pòble d'Egipte que vòl pas pus de Morsi.

21/06/2013

Molin e Seguret dins las trencadas de Verdun (IV)

Vaquí cossí Eugèni Seguret, que serà l'òme de Calelhon, sauvèt son amic Enric Molin.
« Lo ser que devián èsser relevats, èran arribats aital a l’òrle de las fòças umanas, a l’ora ont, malgrat totes los ressòrts, la mecanica ne vòl pas mai. Mas l’espèr risiá dins lor còr, perque dins quauquas oras avana arribar la fin de lor patiràs. La relèva se deviá far a nòu oras. A rasa de la nuèch, lo capitani venguèt dire a Mouly : “Coma sèm pas gaires, que li a pas ren abans nautres per nos prevenir e que s’agís pas de se laissar atacar per suspresa, anam estirar d’erams en acordeon tot al long de la trencada, a quinze passes. Prend un òme ambe tu e anatz vos metre en fintanèla, dins un trauc d’òbus, a trenta passes, per protejar nòstre trabalh. Li demoraretz jusca nòu oras. As una mòstra ? Va plan ! A nòu oras, siatz aquí per la relèva.”
E Mouly èra partit ambe un autre, un joine de la classa 17 que vesiá lo fuòc pel primièr còp. Non pas que manquèsse de coratge ! Es pas aquò ! Li mancava solament un pessuc d’aquela experiença tan preciosa, dins la vida, ont que siague, e que qu’agètz a defelsir. Lo Bòchas èran a cent mèstres. Tot còp, de lor trencada o de la nòstra, s’ennairava una fusada. En gitant de bulugas, montava a la nautor del cloquièr e, amont, en desplegant lo parachuta que la frenava, alucava son lum coma un solelh qu’esclairava lo planòl. En tombant de nonent, donava lo temps de veire d’aicí alai e, d’un costat a l’autre, se ren bolegava, o se ren aviá cambiat de plaça. Tanlèu qu’èra escantit, la foscor de la nuèch tornava tot negar de son ombra jusca qu’una autra fusada s’aluquèsse. Es aquel temps de foscor que los peluts aprofechavan per anar e venir, a descubèrt, o trabalhar se ne virava.
En quatre sauts, Mouly e son companh foguèron a trenta mèstres. Un al costat de l’autre dins un trauc d’òbus s’ajaguèron. Lo trauc èra plen d’aiga. Mas qué podiá far aquò ? Li èran acostumats, gofits que èran dempièi una setmana. Riscavan pas de se trempar ! Juste lor casque sortiá de l’aiga a l’abròa del trauc. Lor fusilh a posita, en travèrs, lor fasiá coissin jost la barba. E se metèron a fintar. La nuèch èra negra que vesiatz pas la man davant los uèchs. La plugina e los fumses acabavan de l’assombrir. Entre elses e la trencada, entendián los camaradas que debolzián d’erams, vissavan de palencs dins la tèrra mòla. Una fusada montava. Ren non bolegava sus l’asuèlh davant elses. E la nuèch, coma la pega, tornava. Fintavan. Las minutas passavan. Minutas pesugas, minutas longas, minutas cabordas, enfadadas, tescudas de misèra e de delai ! Quora vendrián nòu oras per quitar aquelses luòcs maudits ont, jusc’a-z-ara, per miracle, èran demorats vius ?
Mas, dins aquela aiga freja ont èran banhats totes redonds, un plan èstre que z’o creiriatz pas, una patz meravilhosa, ganhava Mouly pauc a pauc sens que se’n trachèsse. Tanplan que, tot d’un còp, a costat d’el, son amic l’ausiguèt que roncava. En lo brandiguent vistament, li diguèt dapasset, d’una votz aufegada : “Qué fas ? Li pensas pas ! Finta, malurós !” Segur aviá rason, l’amic. A pas besonh de dire qu’un soldat al fintatòri deu pas dormir, sang de grelh ! Mas fa bon dire : finta ! finta ! quand li vesètz pas buscas, que los uèlhs se barran totes sols, que n’a uèch jorns qu’avètz pas dormit ! Aquí, dins l’aiga jusc’als pèlses, los pèus èran negats, vencits. Parlavan plus de se passejar, ni de gafar en bandas acarnassidas. N’i aviá plus un que donèsse signe de vida. Non pas que foguèssen crebats, los fenhants ! Podètz creire que crebavan pas aital ! Mas la frejor de l’aiga las aviá agrepits, sai que. Sufís que bralavan pas mai que de pèus mòrts. A ! lo plan èstre, lo bonur qu’èra aquela patz tot d’un còp ! Tot lo còrs arrandut li cabussava dins un sòm paradisenc. “Finta donc ! disiá a l’aurelha de Mouly l’amic qu’èra prèp d’el. – Escota, li respondiá el, espessuga-me ! Gafa-me ! Lo sòm m’amorra !”
Aital las minutas passavan. A fòrça de milhauquejar en se trigossant, nòu oras arribèron. Èra l’ora de partir. L’amic tirèt Mouly pel braç. “Qué fas ?, li diguèt, dòrmes encara ? Anèm ! Vèni que cal partir !” E, pressat que èra, non se demanda, sens esperar mai, sens agachar dins l’ombra se lo camarada lo seguiá, aquel colholòt partiguèt. Del fons del sòm ont s’èra tornat claure, es que Mouly aviá ausit çò que l’autre li disiá ? Es ben segur, en tot cas, qu’aviá pas comprés e que lo sòm que lo ganhava e lo teniá lo tornèt emponhar tot redond.
Assajatz ara de veire sa situacion. Dins una nuèch de pega, a trenta mèstres dels nòstres que maites venián remplaçar e que l’inhoravan, a setanta mèstres dels Bòchas que l’inhoravan egalament, a dormir, sol, dins una pachòca, juste lo nas fòra l’aiga… Es que li seriá mòrt de freg o de congestion ? Es pas segur. Mas quand se seriá desrevelhat, en plen jorn, tanlèu bolegar, riscava una bala dins la clòsca. Lo primièr que l’auriá vist, l’auriá pas mancat, que siaguèsse Alemand o Francés. E, per lo sortir d’aquela vespatièira, caliá un miracle, vertadièirament ! Lo miracle, un sol òme èra capable de lo far : Seguret. E li manquèt pas, coma anatz veire.
A nòu oras, la relèva èra arribada e, après aver passat las consinhas, los esclarzits que demoravan se destrigavan de partir en arrèr, que tant languissián ! Mas Seguret s’estonèt depic de veire pas Mouly, estent que seriá pas vengut a l’idèia de l’un ni de l’autre de partir sol, aquò èra tot vistable !
“Ont es Mouly ?”, demandèt. Mas, dejà la tièira dels rescapats se’n anava en pachiquejant, tan viste que podiá córrer. Seguret caminava de l’un a l’autre en demandant : “Ont es Mouly ? Qual a de novèlas de Mouly ?”
Aital, tot en seguent la còla que se’n anava, finiguèt per saure que Mouly, jusc’al moment de partir, èra demorat al fintatòri ambe un tal. En caminant totjorn de l’un a l’autre, finiguèt per trobar lo pelut que l’aviá acompanhat a trenta passes de la trencada.
“Èra ambe tu, que’n dises ? Aquò’s segur ? – Èrem emsemble, òc ! – Ont ? – En fintanèla, a trenta mèstres, dins un trauc d’òbus. – E Mouly es pas tornat ambe tu ? – Z’o sabi pas ! – Consí z’o sabes pas ! Èra blassat ? – Non, mas èra negre, li se vesiá pas ren ! – Èra malaute ? – Non mas lo podiái pas parar de dormir. – De dormir ! – Òc, tres o quatre còps lo m’a calgut brandir per lo desrevelhar. – E quand siás partit, dormiá enquèra ? Consí lo desrevelhavas pas ? – L’ai desrevelhat. – E t’a segut ? – Z’o sabi pas ! – Se t’aviá segut, seriá ben estat aquí ! T’a pas segut ! L’as pas desrevelhat ! Es totjorn alai que dormís, pardí… Aquel fenhant me’n farà pas d’autras ! Mas pòdi pas partir sens el, ieu ! Mòrt o viu, lo me cal trobar.”
A travèrs los traucs d’òbus, en pescorlhant, arrandut, escanat, dins la nuèch negra, tot sol, Seguret se tornèt virar. Tornèt arribar a la trencada ocupada per de camaradas que coneissiá pas. Anèt trobar l’oficièr. Li expliquèt. Quand tot siaguèt estipulat, d’un a l’autre, dins la trencada, faguèron circular : “Un nommat Mouly es demorat en abans, al fintatòri. Pensan que li es adorrmit. Un de sos amics nommat Seguret lo va anar cercar. Tirètz pas sus un ni sus l’autre. Se Mouly tornava davant, digatz-li d’esperar Seguret al P. C. del lòctenent.
E, dins lo silenci d’aquela nuèch de pega, copat tot còp dels escarapetals de quauqua batariá tirant en arrèr sus las corvadas o de quauqua bala estuflant al ras de tèrra per rapelar que l’enemic èra a cent passes e velhava, Seguret partiguèt. En comptant los passes, baioneta al canon, caminava coma podiá dins aquela tèrra laurada, semenada de traucs que cadun èra una pachòca. Tanlèu qu’al cèl montava una fusada, s’alongava e fasiá lo mòrt. Sens bolegar un artelh, n’aprofitava per agachar altorn d’el e sos uèlhs, coma de virons, assajavan de reperar quicòm.
Arribèt als erams en acordeon qu’avián plaçats la velhada. A quatre patas, los crosèt sens menar de bruch. Caliá anar plus luènh. Una autra fusada ! Aplatit dins la fanga, de sos uèlhs cervava en abans. Lo camp èra apalhat de causas negras que reganhavan : de flòcs d’èrba longa a las formas estranhas, de sacs de soldats, de mòrts qu’entre las linhas èran pas enquèra ramassats, de casques, de fusilhs, de bidons e de monts de tèrra mòla, e de pachòcas traitas a flor de tèrra, d’unas prigondas qu’un òme li se seriá negat, tot un monde de misèra ifernenca e d’englag. (…)
Mièjanuèch ! Aviá fach dos o tres còps vai e vèni dins l’airal ont Mouly deviá èstre e aviá pas vist ren. “Es pas possible !, se pensèt, se serà desrevelhat e serà partit. Caldriá pas que foguèsse a la trencada a m’esperar !”
Anèt veire. Degun èra pas vengut. Alèra, per exemple, quitèt de rire… Discutèron ambe l’oficièr, ambe los camaradas. 
“Qual sap, ço disián, se per una causa o per l’autra, seriá pas partit ambe la relèva ? – Es pas possible !, disiá Seguret, seriá pas partit sans ieu ! – Es que pòdes saure !, li disián – Escota, diguèt lo lòctenent, vau assajar de telefonar, de mandar quauqu’un se’n assegurar. – Òc, respondèt Seguret, e d’aquel temps, ieu vau tornar cercar.”
Èra una ora quand tornèt partir. A quatre patas, se portèt a l’airal ont suspicava que Mouly deviá èstre. E d’aquí, en tornejant, en escarabòl, pessuc per pessuc, doas oras, a paupas, cerquèt. A proporcion que las minutas s’escautavan, malgrat tota sa punhor, son còr pauc a pauc se sarrava. 
Èra tres oras quand tornèt a la trencada veire se li èra o se sabián quicòm. Li èra pas e sabián pas ren. Lo lòctenent aviá telefonat. Del P. C. del colonèl, a X ont la companiá se deviá ramosar, avián mandat un òme pregar lo sergent de garda de far l’apèl sens alonguis, per poder respondre al plus lèu. Avián pas la responsa. Caliá esperar. Èra tot vistable qu’anar far, a doas oras del matin, l’apèl d’aquels òmes escanats, que la mitat benlèu aviá jagut en rota, l’un aicí, l’autre alai, èra pas quicòm d’assieu. Mas, qual sap ! E qué far mai ?
Esperavan. En fumant la pipa, discutavan. Vas las quatre oras, lo telefòn respondèt. Al vilatge de X, avián pas trobat Mouly, mas sul centenat d’òmes qu’èran partits de la trencada, ne’n mancava la mitat. Fa que podián pas donar ren de segur. “Òc, respondèt Seguret, mas se Mouly aviá seguda la relèva, seriá arribat, z’o podètz creire ! Es pas jamai demorat en rota, e sabi de qu’es capable ! S’es pas aval, es que dòrm enquèra ! E lo me cal trobar, li a pas a sigonhejar ! Lo vau tornar cercar !”
Pel tresenc còp, tornèt partir entre las linhas. A quatre patas dins la lòsa, jost la plèja, del mème airal tornèt començar l’escarabòl, mas a la revèrs aqueste còp lo virava, dins l’espèr de trobar çò que dins l’autre sens li aviá pogut escapar. Mai d’una ora, virèt, en paupant, retrobant tot çò qu’aviá dejà reperat, mas lo que cervava, ont podiá èstre ? Li compreniá pas ren. “Es pas possible, disiá, s’es negat !” E ara, d’una pachòca a l’autra, fosicava ambe la man, anava, lo còr sarrat, non esperant plus que de trobar un cadavre. Mas mòrt o viu, retrobariá Mouly !
Entre temps, la nuèch escabelava. Un pessuc de jorn, a travèrs la plugina e las fumarlas, un semblant d’esclaire arribava. E tot d’un còp, dins l’entrelusor pempelosa, a tres mèstres davant el, Seguret vegèt, a l’abròa d’una sompa ont èra passat dètz còps, un casque coma un mossalon. E, jol casque, Mouly que dormiá coma un angèl. A ! l’agèt lèu desrevelhat, podètz creire ! E foguèron lèu a la trancada ! » (En tutant lo grelh, Henri Mouly, 1965) 

31/05/2013

Mai de 2013




• Vergonha a la mòrt qu'a pres mai de 1200 paures obrièrs e obrièiras que trabalhavan al Bangladesh dins una usina a cordurar de vestits per las ricas marcas occidentalas.
• Òsca a Berlusconi que passarà benlèu sas nuèches en preson dins quauques temps.

• Vergonha als Polinesians qu'an encara portat Gaston Flosse al poder : 81 ans e encara mai de caçòls al cuol (e de condamnacions) que Berlusconi, los Tibéri e los Balkany. 
• Vergonha a Jérôme Cahusac que fa lo gal alara que se deuriá rescondre dins un trauc de mirga.
• Vergonha a totes los qu'an fach mina de creire que lo papa novèl seriá mai dubèrt que los autres.
• Òsca al Conselh constitucional qu'a validada la lei sul maridatge omosexual.
• Vergonha a la mòrt qu'a pres Henri Dutilleux e Georges Moustaki.
• Òsca als progrèsses de la lucha contra los Paradises fiscals.
• Òsca al mes de preson fèrme prononciat contra Sylvie Andrieux deputada socialista de las Bocas de Ròse per malversacion d'argent public.
• Òsca a l'Union europenca que ven de decidir de levar l'embargo sus las armas pels opausants sirians a Bachar el Assad.

27/05/2013

Los òmes aurián pas pus d'onor ?

Dins la dimenjada, ausiguère que Dominique Strauss Kahn, vergonha francesa tombada pel cuol, jogava a la star a Canas amb sa femna novèla (arriba encara a trobar de femnas ?). Fa quauques temps, Jérôme Cahuzac, vergonha francesa tombada per l'argent, fasiá córrer lo bruch que benlèu se tornariá presentar als electors (arribariá encara a trobar d'electors ?). Del temps de Stendhal, los òmes riscavan lor vida dins de duèls per un agach de travèrs e los autres dos, al luòc de s'amagar dins un trauc de mirga per lo temps que lor demòra a viure, fan los gals coma se s'èra pas res passat. Me dise que per aquò far devon èsser dins un autre monde. Lo pòble a gardat son èime, son discernament e l'elita l'a perdut. Los òmes an pas pus d'onor.

17/05/2013

L'òrre Videla es mòrt

87 ans, dictator argentin (1976-1983), 30 000 personas desaparegudas (son especialitat : far raubar los mainadons). Es urosament mòrt en preson. Que la tèrra li siá pesuga. Coma ditz Roberto Saviano, de còps, òm auriá enveja de creire dins l'existéncia d'un l'Ifèrn.

06/05/2013

Corsica : pòdes melhor far !

Tòrne d'una setmana a Porto-Vecchio. Ère partida dins l'idèia que, coma los Còrses son sus una iscla e mens nombrosses que nautres, avián de tot biais melhor fach que los Occitans al nivèl de lor lenga. Alara, òc, la lenga i es escricha (principalament suls panèus de sinhalizacion) e vertat es que sovent lo nom en francés es estat mascarat. Mas l'ai pas ausida, la lenga. Enfin… pas qu'un còp, a Bonifaccio, a una terrassa ont de vièlhs prenián lo cafè. S'anatz prene un cafè dins lo nòrd Avairon, ausiretz segurament tanben l'occitan. Quand pausère la question, la responsa siaguèt : “Son los vièlhs que lo parlan encara un pauc." Pas mai. Pas melhor qu'aicí alara ? Benlèu que, dins las montanhas, de familhas la parlan encara. Òc, coma sus l'Aubrac. E pas una mièja-pagina de lenga còrsa dins Corse Matin (e Tapie i es sai que per pas res). 
Coma aicí, la maja part de la populacion agacha far los defenceires de la lenga un pauc de luènh. E benlèu qu'aquò los amusa pas brica de veire lo nom en francés mascarat mas, bon, es coma aquò, i a de calucs pertot. E benlèu es pas que l'afar dels nacionalistas, la lenga… An obtengut de far ensenhar lo còrse tre l'escòla mairala mas pas que d'un biais facultatiu. 
Coma aicí, la lenga es un afar de vièlhs e veson pas l'interèst d'aprene una lenga de vièlhs alara que per EXISTIR, ara, dins aquel monde, cal saupre l'anglés davant tot. Amai alai, lo projècte collectiu es mondializat. Mas l'anglés es un fantasma. Comptatz a l'entorn de vautres quantes de personas an vertadièirament besonh de l'anglés per trabalhar. Tot lo monde vòl pas anar trabalhar a l'estrangièr, a La Défense o a la City de Londres, tot lo monde trabalha pas dins una multinacionala (e als pòstes que son menats a parlar anglés). Seriá interessant de veire las chifras. Puèi, òm me dirà que per viatjar es util. Òc mas tot lo monde a pas enveja de far lo torista e los toristas de massa son sovent entre eles dins de viatges organizats. Per ieu, i a lo fantasma e la realitat. Lo malastre es que tot lo monde i crei, amai lo filh de païsan que serà païsan sus la bòria de son paire per çò qu'aima aquel mestièr, que vòl demorar dins lo polit endrech qu'es nascut o tot simplament per çò que sap que, sus la bòria de son paire, poirà far viure una familha. Entre l'anglés e la lenga de sos aujòls, esita pas : serà l'anglés. Claude Hagège ditz que doas lengas deurián èsser obligatòrias en mairala, coma aquò i auriá l'anglés mas tanben una autra lenga. A rason.
Per tornar al còrse, lo costat positiu de la causa es qu'aquò valoriza nòstre trabalh aicí : sèm 33 departaments occitans, amb de rivalitats vièlhas coma la lenga, e avèm benlèu tant fach coma los Còrses per defendre nòstra lenga en dangièr de mòrt.


La setmana que i ère, enterrèron Jean-Luc Chiappini, lo president del Parc natural regional, tuat per balas a Ajaccio lo 25 d'abrial. Quand òm transpausa aicí, aquò fa estrementir. Dins la setmana, legiguère un libronet sus l'istòria de l'iscla. Sai pas se l'autor es objectiu mas, en resumit, los de las montanhas son totjorn estats contra los envasidors (Genoveses, Toscans, Aragoneses, Franceses) mas se podián pas veire entre familhas e se tustavan dessús de longa, e los de las còstas viravan lor vèsta cada còp que l'envesidor cambiava de nacionalitat. L'autor explica que, a l'Edat Mejana, cap de senhor agèt pas la possibilitat de venir mai ric que los autres. Fa que cap comandava pas e que totes se batián. Moralitat : per  una patz segura, cal una elita e de subordinats. Pas cap de mot sus la lenga còrsa dins aquel libronet.


Sus l'iscla, ai aimat los cementèris. Lo de Bonifaccio es de veire : un biais de passar sa mòrt en vacanças coma ditz Brassens. Dins la baia de Propriano, la rota principala passa entremièg los tombèls. Aquel, es lo de Pinarello : pas cap de paret, pas que la rota entre lo cementèri e la plaja. 

30/04/2013

Abrial de 2013


• Òsca a l'idèa de taxar los clubs de foot a 75 % suls salaris del centenat de jogaires los pus cars.
• Vergonha a Jerôme Cahuzac qu'èra ministre socialista del budgèt, cargat de far la caça a l'evasion fiscala, qu'a mentit pendent de meses (amai davant l'Amassada nacionala) e que ven de reconéisser davant los jutges qu'aviá ben un compte en Suissa e un a Singapor. Tot i es per desesperar de tot, levat de l'independéncia de la justicia. Demòra a saupre d'ont ven l'argent d'aquelses comptes.
• Òsca a l'ONU qu'a adoptat lo prumièr tractat de regulacion del comèrci inernacional de las armas. L'Iran, la Siria e la Corèa del Nòrd an votat contra. La China e la Russia se son abstengudas. Tot es normal.
• Vergonha a Jérôme Cahuzac que fa saupre que vòl tornar èsser deputat, ara qu'es pas pus ministre. Es de la 3ena dimension.
• Vergonha a la mòrt qu'a pres Fred (Aristidès), François Jacob e Philippe Chaffanjon.
• Vergonha als Alsacians qu'an pas volgut d'una sola Alsaça administrativa.
• Òsca al Luxemborg que fa un pas cap a la sortida de son estatut de paradís fiscal. A tu Autricha !
• Vergonha a aquela mòstra del patrimòni dels elegits. Tant valdriá melhor per l'Estat de garantir (sens dobte possible) lor onestetat sans que lo pòble age besonh de saupre tot.
• Vergonha als calucs de Dieu que tenon una partida de l'oposicion en Siria.
• Òsca als Estats-Units que demandan a las bancas que vòlon trabalhar als USA de lor balhar totas las entresenhas sus lor practica americana.
• Òsca a la França qu'a votat pel maridatge de personas del meteis sèxe.
• Vergonha als terroristas còrses que tuan d'elegits.

22/04/2013

Un tròç del passacarrièira

Imatges de la debuta del passacarrièira e ieu a escotar l'Apèl al pòble de Roergue d'Enric Molin (1971) legit per Paul Bony.
Los RG an comptat 2200 personas. Sèm mai que contents, mai qu'uroses, mai que fièrs. Ne soi estada espantada : tot aquel brave monde qu'avián aprestadas tant de causas, dins un freg tarrible. Capèl bas.  Anam aprestar quicòm de polit per los mercejar dins la premsa. E los de l'organizacion an trabalhat de 6 oras del matin a 6 oras del matin. O voldriái tornar viure mas sens córrer de pertot e al ralentit per poire discutir un pauc amb tot lo monde. Ai un fum de sovenirs pertocants e vos pòde dire que la Mela es al tòp amb son graile !
Òc es una capitada. Los que me creirián pas poiràn totjorn agachar l'edicion occitana de França 3 del 20 d'abrial e escotar çò que dison, sus la lenga occitana, aquel monde desconeguts del mitan occitanista.
Lo jornalista del Jornalet, dins son editorial, a perfiechament encapat çò que voliam far :
Lo trabalh ben fach
« Dins aqueste jornal, mai que mai dins aquestes editorials, disèm totjorn que l’avenir de l’occitanisme e de la cultura occitana passa per la capacitat de trabalhar ben e amb constància. Res es pas gratuit e res s’ofrís pas, encara mens quand l’adversari es la Republica Francesa. Cal per aquò un esfòrç enòrme per far progressar lo movement nacional occitan dins sos encastres politic, cultural, lingüistic, educatiu, economic, ecologic e social. La recèpta que Jornalet ofrís es basada sus tres ponches: trabalhar, trabalhar e trabalhar. Esperar que los autres capiten es lo camin dirècte vèrs la malafin. Pontificar sens s’engatjar es tanben lo camin dirècte vèrs la malafin.
Es per aquò qu’una de las nòvas que nos sèm congostats mai de publicar es lo passacarrièra de Rodés que se debanèt dissabte 20 d’abril. La granda participacion e lo resson qu’a agut aquel eveniment ludic e revendicatiu son pas espontanèus: l’organizacion a fach un intens trabalh de formiga pendent los meses precedents, en fasent sustot çò que cal far: de petitas amassadas per tot lo parçan ont s’explicava çò que se voliá far e cossí se pretendiá far. Lo contacte dirècte es multiplicator perque l’entosiasme se transmet e perque se crèa un ligam de solidaritat de fèrre que demòstra que la causa occitana a mai de militants e d’amics que çò que pensam.
Lo passacarrièra de Rodés es vengut, benlèu sens o voler, un exemple de seguir. L’occitanisme social a de besonh d’acomolar de fòrça, d’optimisme e de legitimitat per aparéisser davant los autres ciutadans e davant los poders publics coma un movement que cal prene en compte e que deu èsser escotat. L’occitanisme deu prene las carrièras sens complèxes e amb coratge. Roergue a mostrat clarament quala es la dralha, qu’es lo meteis camin que cada còp mai trobam, per astre, en mai e mai de manifestacions de l’occitanisme per tot lo país. Anem ! »

19/04/2013

Mon cat bèl, negre e gròs es mòrt


Mon cat bèl, negre e gròs es mòrt dins mos braces dimarç 16 d'abrial a 2 oras 07 de l'après-miègjorn. Aviá 19 ans. 19 ans a se jaire sus mas fuèlhas, sus mos libres (sens jamai pausar una pata sus mon clavièr), 19 ans de preséncia, 19 ans d'amistat fisèla. L'ai enterrat dins la cort, jos l'aure. L'aurai pas luènh, l'estiu, quand legirai defòra. Duèi, manca quauqu'un dins mon ostal. Manca quauqu'un al près de ieu.

12/04/2013

Lo passacarrièira de Rodés

Lo 20 d'abrial, la coordinacion occitana d'Avairon organiza un prumièr grand passacarrièira a Rodés. Los joves an apelat aquò “Occitan pride", jornada de la fiertat occitana.
La batèsta per l'occitan se mena sus dos fronts : contra l'administracion mas tanben contra lo pòble occitan-sens-o-saber coma disiá Bodon. Cada dos ans, los occitanistas roergasses son nombroses per anar a la manifestacion d'Anèm òc, manifestacion d'occitanistas contra l'administracion. Aquò fa son trabalh e, lo darrièr còp, los mèdias nacionals se son un pauc desrevelhats. Enfin ! Seriá plan d'anar manifestar a París un jorn. 
En Roergue avèm l'Estivada (20 ans aquesta annada !) qu'a ja fach cambiar lo vejaire del monde sus la cultura occitana. Aquí, lo 20 d'abrial, assajam quicòm mai. Sèm anats cercar de monde per ne far d'actors de la fèsta. Avèm fach 27 reunions, un pauc pertot dins lo departament, per anar discutir amb de monde que son pas d'occitanistas. Tot lo monde es pas militant dins l'arma. Pasmens, aquel monde aiman lo "patoès" coma dison e tròban domatge de lo veire s'atudar. Un me diguèt : “Atencion, ieu vene pas a una manifestacion !" O comprene. Tot lo monde es pas occitanista, amai s'o podèm regretar per de monde qu'an beguda aquela lenga amb lo lach de lor maire. Es atal. I a un fum d'autras causas bèlas que fan pas bolegar tanpauc lo monde. I se cal far. N'i a qu'aiman pas lo bruch, amai se son concernits. 
Lo grand passacarrièira se vòl èsser un dels signes de la fin de la vergonha. Sèm estats suspreses, dins las reunions, de veire la motivacion del monde per una maja fèsta occitana que ne serián los actors. N'i a mème qu'an demandat de causas qu'èran pas previstas : la messa cantada en occitan per exemple, l'idèa de cantar lo Se canta e l'Immortèla defòra, a la fin del mercat, lo bal trad a l'aperitiu del ser. Vòlon dançar, lo monde, e dançar trad.
Mai de cinquanta tèmas seràn dins lo passacarrièira, aquò fa ja de monde. E n'i a encara que s'ajustan : "E ieu, de qué pòde far lo 20 d'abrial ?” Se lo temps es amb nautres, aquò pòt èsser una capitada. 
S'aquò's una capitada, serà una capitada pel monde qu'auràn passada una bona jornada dins un ambient occitan (d'unses se pausaràn benlèu la question occitana pel prumièr còp de lor vida, çò que s'es ja passat amb de grops de joves que sèm anats rescontrar e que sabián pas tot çò que i aviá darrèr lo mot "occitan") e pels occitanistas en general, dins qunt sector que trabalhèssen. Un pauc cadun lo fais se leva. E quand se leva, se leva per tot lo monde.
Veirem ben cossí se serà passat lo 20 d'abrial a Rodés mas seriá plan d'assajar de far bolegar la societat-occitana-sens-o-saber dins cada departament occitan, tròç per tròç coma avèm fach. Segur, cal de temps e d'energia, mas aquò paga.
A la question de saupre se los autres departaments devián èsser solidaris, ai fach a Tam una responsa tirada d'un collectatge roergàs, l'istòria d'un òme qu'a pas qu'un ase per laurar e qu'estaca sa femna de l'autre costat del jog en diguent : “Arri Martin ! E tu, femna, o te fai pas dire !” O vos fasètz pas dire !

09/04/2013

I want my money back


Aquí l'as la moneda de ta pèça. 
Margaret Thatcher (1925-2013), l'anti-umanista.

07/04/2013

Lo perfièch Rufin sul camin de Sant-Jaume

Jean-Christophe Rufin,
Immortelle randonnée, Compostelle malgré moi a cò de Guérin. 
Cadun son camin mas es totjorn una experiéncia meravilhosa.
I tòrne tre que pòde. Aquesta annada, segur.