28/05/2012

La montada de las vacas

Lo 25 de mai es la data tradicionala de la montada de las vacadas. Daissan los causses roergasses per anar passar l'estiu a la montanha, sus Aubrac, duscas a la Sant-Guirald (13 d'octobre). La montada es una fèsta, las vacas an clapas e esquilas. Crese qu'aquò's aquò, la miá magdalena de Proust. Sortisse pas jamai tan viste del lièch que quand aussisse la prumièira vacada que passa dins lo vilatge. Aime lo son de las clapas. Quand ère pichona, passavan jos ma fenèstra. Ne mancave pas una. Lo jòc èra de saupre de qual èra la vacada que passava.
En Avairon, i a una maja fèsta a Aubrac lo dimenge (òm se'n pòt passar, i a un monde fòl e pareis qu'aquesta annada caliá pagar 8 euròs pas que per se pargar, apele aquò lo sindròma Pont del Gard). 
Lo dissabte, es a Sent-Ginièis e i a mens de monde, es mens comercial. Quatre o cinc tropèls i passan a torn de ròtle dins la matinada. Fan una pausa en vila e contunhan lor camin cap a la montanha. 
Ara, i a mai de toristas que de vacas mas bon, es coma aquò. Mas, çò que m'encanissa lo mai, ieu, son los organizadors (parle mème pas dels elegits, causa perduda...). An lo micrò, fan de discorses a cada còp qu'un tropèl novèl arriba sus la plaça. Son de païsans, son occitanofòns de naissénca (encara n'i a) e se pòdon pas empachar de parlar de "burons", de "troupeaux transhumants". Mas miladiu, los toristas son tan cons que pòdon pas encapar qu'una vacada es un tropèl de vacas ? Que "l'aligot" s'apela la cuècha aicí e que los "burons" son de masucs sus Aubrac ? L'aiman lor lenga, l'aiman lor cultura mas fan pas lo ligam, veson mème pas que son a escampar de tèrra sus la caissa de mòrt ! Lo grop folkloric local es aquí e aquò sufís, per elses, per marcar la tradicion. 
Urosament, n'i a quauqu'unses qu'o veson, lo problèma. Ne coneisse un (e un jove, encara n'i a) que metrà pas jamai un drapèu francés sul cap d'una de sas vacas “per çò que la França a tuat ma lenga”. A rason, òm a pas jamai sonada una vaca, dins lo país, per un : “Viens ! Viens ! Viens !”
Quicòm mai : cal arrestar de daissar creire que lo fromatge de Laguiòla es fach amb lo lach de las aubracs. Las aubracs fan de vedèls, de carn. Dins lo temps, òc, se molziá dins los masucs e se fasiá de forma amb lo lach de las aubracs. Los vedèls èran aquí per amairar (començar de tetar per que la vaca dòne lo lach al molzeire), atanben èran pas plan braves. Mon rèire-papeta èra cantalés al masuc de La Trelha (48), la fasiá la forma d'un còp èra. Duèi son las vacas de lach (Simmental) que fan lo fromatge. Rentabilitat. Assajan ben de tornar cercar la soca lachièira de las aubracs mas las annadas de crosaments amb las raças de carn an fach de mal. Çò que balha l'apellacion es lo territòri ont paisson las vacas per mólzer. Las vacadas d'aubracs passan l'estiu sus Aubrac e degús las mólz pas. Los vedèls tetan.

Aucun commentaire: