30/11/2011

Urgéncia ? Quanta urgéncia ?

Novembre de 2011

• Vergonha a los qu'an metut fuòc als burèus de Charlie Hebdo a París.
• Vergonha a la mòrt qu'a pres Christiane Legrand, Joe Frasier, Pierre Dumayet, Maurici Andriu, Enric Garriga Trullols, Danielle Mitterrand e Montserrat Figueras.
• Òsca a la liberacion dels 3 ostatges (trabalhaires umanitaris) retenguts al Iemen dempuèi cinc meses.
• Vergonha a EDF qu'arresta de balhar sas publicitats a La Tribune (ja dins una situacion financièra dificila) per çò qu'a publicat quicòm que li agradava pas. E òm nos ditz que la premsa (amb pub., es a dire tota levat lo Canard) es independenta...
• Vergonha a aquel país compausat dins sa maja part (UMP+PS) de monde politics que dison pas, ara, que cal sortir del nucleari, amai s'es dins 30 o 40 ans. Esperarem l'accident.
• Òsca a l'arrestacion del filh de Kadhafi lo mai enrabiat : Seïf al-Islam.
• Òsca als Egipcians que son tornar sus la plaça Tahrir per çò que vòlon pas dels militaris al poder.
• Vergonha a Bachar el Assad qu'es totjorn en plaça e que tira encara sus son pòble.
• Vergonha al governament francés que fa una lei (5 en 7 ans)
cada còp que i a un fach divèrs.

24/11/2011

20 ans

Canissum productiu

Darrièr torn jogat a son coetaire d'òme : serà pas entarrada a Jarnac. Passarà sa mòrt en vacanças, coma ditz Brassens, mas sol.

16/11/2011

Omenatges a Maurici Andriu

Maurici Andriu es defuntat ièr a l'atge de gaireben 78 ans. De per sa familha, èra fòrça estacat a l'Avairon. Lo darrièr còp que lo vegère, èra a Najac, per la messa de Lugan Bedèl al mes de julhet. Aquí l'omenatge escrich per David Grosclaude, en gascon, e puèi çò que se trapa sus Wikipèdia, en lengadocian :

Adiu Maurici
Maurici Andriu èra, per jo, prumèr ua votz. Aquesta votz que s'ei carada uei e qu'èm nombrós a estar tristes. Qu'ei la votz qui escotavi per las annadas 70 a la ràdio lo dimenge. Èra l'epòca quan non i avèva pas gaire de plaça per la lenga occitana sus las ondas. Segur n'i a pas enqüèra pro mes a aquera epòca la votz de Maurici dens « l'òra occitana » èra un simbèu. Que i avèva la votz mes la diccion teatrau de Maurici. Lo son biais de har retrenir la lenga, que l'avem tots en memòria. Qu'èra unic.
Dab eth qu'èi partatjat las prumèras annadas de la television en occitan. Autanlèu 1982 que soi anat tribalhar com pigista dens l'emission « Viure al país ».Maurici que'n portava la responsabilitat, que n'estó l'incarnacion. Que i passèi quasi vint ans en la soa companhia.
Lo tribalh realizat pendent totas aqueras annadas qu'ei immense. Que son centenats de milierats d'occitans qui espiavan l'emission qui presentava Maurici. Qu'èra conegut e reconegut dens una gran partida deu territòri occitan coma l'òmi qui pareishèva cada dimenge per « l'emission en occitan de la television ». La soa popularitat qu'èra vertadèra, pregondament enrasigada, dens tots los mitans sociaus.
Qu'a hèit conéisher escrivans, artistas, militants, musicians, cantaires, comedians. E puish que i avèva la lenga populara qui s'exprimiva dens las emissions. Qu'èra l'endret on hasèvan parlar los qui n'avèvan pas imaginat que l'occitan avosse ua plaça en aquera television, enqüèra considerada com sacrada. Maurici qu'èra aquò tau gran public. E se tot lo monde n'avèvan pas la diccion de Maurici, se semblava estranha a las aurelhas de tau o tau, qu'èran unanimes a díser que l'òmi « parlava plan » e que dava dignitat a la lenga.
Que soi triste, com ne son tots los qui an tribalhat dab eth e tots los qui l'an seguit a la ràdio e a la television.
Que i avèva enfin la soa passion : lo teatre. Los qui l'an vist sus un empont qu'ac saben, qu'èra aquò la soa passion prumèra.
Alavetz militant Maurici Andriu ? Segur mes discret dens lo son militantisme. Qu'a consacrat la soa vita a la lenga occitana e qu'a sabut transméter lo gost de combàter entà la soa dignitat a milierats e milierats de personas.
Adiu l'amic, adiu collèga. Urós e fièr d'aver podut har un tròç de camin dab tu !

David Grosclaude

Maurici Andrieu (París, 12 de decembre de 1933 - Tolosa, 15 de novembre de 2011) èra una figura de l'audiovisual e del teatre occitan.
Nascut a París per azard, dins l'arrondiment 12en, lo 12 de decembre de 1933, Maurici Andrieu foguèt rapatriat a Tolosa tre sos sièis meses en rason d'una malautiá grèva de sa maire que ne morirà ça que la dos ans puèi. Elevat a Tolosa per sos grands parents pairals que ne ten la practica de la lenga occitana, fat e fòl de teatre a 15 ans, mas ausant pas causir aquel camin, lo Maurici s'adralha aprèp lo bac cap a longs estudis medicals amb concorses dels espitals a la clau. Es a Niça, que i es coma intèrne cirurgical, que lo demòni de la scèna lo tòrna agafar, lo butant a daissar la cirurgia al profièch de l'anestesia, e a començar de far de teatre en amator amb lo Cercle Molière que li jòga, en 1967-68, dins sièis pèças en doas sasons : Le mariage de Figaro, de Beaumarchais (Basile), Le misanthrope, de Molièra (Clitandre), Le maître de Santiago, de Montherlant (Letamendi), La mégère apprivoisée, de Shakespeare, version Audiberti (Tranio), La vie est un songe, de Calderon (Astolfe), e Lison, de Musset (Le duc).
Diplòma e tèsi en pòcha, aquí lo nòstre anestesista installat en region parisenca amb l'idèia plan arrestada de se reconvertir dins lo teatre. Quauques recitals de poesia (Prévert, Apollinaire), l'animacion d'un atalièr de teatre al collègi de Saint-Mandé, en soma plan pauc de causa per se metre jos la dent e plan de dificultats per dintrar dins lo mitan teatral quand avètz pas seguida la filièra normala. Al cap de quatre ans e mièg, s'estent pas ges acostumat a "la vie parisienne" e agent pres consciéncia de sa prigonda occitanitat lo jorn que l'Enric Molin li revelèt que lo « patoès » que cresiá de parlar èra ni mai ni mens que la lenga dels trobadors, Maurici Andrieu decidís d'abandonar la medecina, de tornar al país, a Tolosa, e d'èstre comedian professional. Çò que met a execucíon en junh de 1973. Tres meses puèi, lo còp d'astre !... Una audicion a l'estacion regionala de l'ORTF li permet d'i trabalhar coma comedian en francés e en occitan, de far la coneissença de la cantaira occitana Jacmelina, que met en musica unes de sos poèmas, e un pauc pus tard de Rosina de Pèira e Martina que cantan la cançon tradicionala occitana. E en octobre de 1974, lo qüatuor se produsís amb succès dètz jorns de temps a la Cauna-Poesia de Tolosa amb son espectacle "Tolosa Occitana", cants tradicionals, cançons de creacion e poèmas del sègle XVII a d'uèi. A partir d'aquí, la carrièra artistica del Maurici Andrieu es lançada e se va persègre dins divèrsas direccions : sus scèna, a la ràdio e television, coma istorian local e coma traductor de pèças de teatre. (Tirat del siti Wikipèdia)

11/11/2011

Gardarem etc.

Ièr a ser, ère a l'avant-prumièira del film "Tous au Larzac" a Rodés. L'istòria, la coneisse (cossí la conéisser pas quand òm es nascut en Avairon ?), los “actors”, comence de ne conéisser la maja part, a fòrça d'anar trevar a Mont-Redond o a Potensac l'estiu amb mos amics-canal-istoric. Sabiái doncas qu'aprendriái pas grand causa mas qu'anave passar un bon moment. Manquèt pas. L'umanitat de tot aquel monde me toca e me tocarà totjorn. Deve dire que, dins totes aquelses personatges, un me toquèt un pauc mai : Marizette Tarlier. Òm la presenta sovent coma la femna de Guy Tarlier (defuntat en 92), un dels menaires de la lucha. Lo coratge d'aquela femna, a aquela epòca, espanta : èra d'aquelses que dintrèron dins la casèrna dels militaris (a l'ora del despertin) per fotografiar e panar de papièrs (avián besonh de saupre çò que l'armada aviá ja crompat o non a de proprietaris de l'endrech qu'èran pas païsans). Me sembla qu'èra la sola femna de l'expedicion. La sortida de la casèrna siaguèt mai complicada que la dintrada, evidentament. Totes siaguèron jutjats. Marizette prenguèt 15 jorns de preson e la supression de sos dreches civics a vida (los a tornats trapar après la fin de la lucha). Vo'n dise pas mai, anatz veire lo film quand sortirà. Vos sentiretz vius !
Davant d'acabar, quicòm que faguèt remarcar José Bové a la fin de la discutida qu'acabèt la serada : l'an passat, pel gas de sistre, los tecnocratas, quand balhèron lo drech de cercar lo gas a Nant, agachèron pas la carta, se trachèron pas qu'una bona part del canton de Nant se trobava sul Larzac... Las abituds se perdon pas e la mobilizacion siaguèt importanta.

02/11/2011