30/12/2011

Decembre de 2011

• Òsca a Greenpeace qu'a fach la pròva que las centralas nuclearas francesas son pas seguras.
• Òsca als electors russes que son pas tan colhas coma Poutine o podiá pensar.
• Vergonha a la mòrt qu'a pres François Lesage e Ladislas de Hoyos, Carlo Peroni, Rolland Dubillard, Cesaria Evora e Vaclav Havel.
• Òsca a l'ambaissador de França en Siria que demoncia la flaquesa de l'ONU (5000 mòrts, ja).
• Òsca a la condamnacion de Chirac pels emplecs fictius de París.

16/12/2011

Roma, amor meun

Adòre aquela vila. Adòre l'italian. Adòre aquel musèu gigant. I vau.

05/12/2011

Aviái dich que non...

Coma ai un fum de trabalh universitari aquesta annada (soi marcada dins doas universitats, soi marcada a 35 oras de trabalh setmanièr, soi marcada als devers dels enfants, a la bugada, a la balaja, a la cosina…), aviái dich que prendriái pas res a far a costat : pas cap de cors a balhar, pas cap de conferéncia a presentar, servici minimum dins lo mitan associatiu. Res. Res. Res.
Mas. Mas. Mas. Mas, en Avairon, avèm una associacion (Lo Grelh roergàs) qu'es estada montada per Enric Molin en 1921, qu'es tanben un pichon ostal d'edicion e que publica una revista trimestrala (Canta-Grelh). Aime fòrça Enric Molin, son trabalh mas tanben son vejaire, son èime, tot, e aviái totjorn dich que daissariái pas lo Grelh roergàs s'avalir. O susvelhave d'un pauc luènh mas susvelhave. Tot anava puslèu melhor dempuèi quauques temps. S'èran trobat un capiscòl jove e dinamic : Lugan Bedèl. Lo Grelh èra a prene un vam novèl. N'ère urosa. Solament, Lugan e son amiga Anna se tuèron aqueste estiu sus una rota de Catalonha. Davant de morir, Lugan m'aviá demandat de dintrar al conselh d'administracion del Grelh e li aviái dich que òc. I dintrère doncas e calguèt trobar un autre menaire. Un dels ancians, malurós de veire que lo Grelh èra tornar dins una missanta passa, prenguèt aquela carga. Per malastre encara, lo que fargava la revista dempuèi d'annadas e d'annadas tombèt malaute. Impossible per el de contunhar d'assegurar aquel trabalh. Me vaquí doncas a manejar e a fargar Canta-Grelh. Vese pas qu'una solucion : arrestar de dormir.

Joconde o Belle ferronnière ?

Las doas son de Léonard de Vinci. La de drecha m'agrada mai, me questiona mai.

30/11/2011

Urgéncia ? Quanta urgéncia ?

Novembre de 2011

• Vergonha a los qu'an metut fuòc als burèus de Charlie Hebdo a París.
• Vergonha a la mòrt qu'a pres Christiane Legrand, Joe Frasier, Pierre Dumayet, Maurici Andriu, Enric Garriga Trullols, Danielle Mitterrand e Montserrat Figueras.
• Òsca a la liberacion dels 3 ostatges (trabalhaires umanitaris) retenguts al Iemen dempuèi cinc meses.
• Vergonha a EDF qu'arresta de balhar sas publicitats a La Tribune (ja dins una situacion financièra dificila) per çò qu'a publicat quicòm que li agradava pas. E òm nos ditz que la premsa (amb pub., es a dire tota levat lo Canard) es independenta...
• Vergonha a aquel país compausat dins sa maja part (UMP+PS) de monde politics que dison pas, ara, que cal sortir del nucleari, amai s'es dins 30 o 40 ans. Esperarem l'accident.
• Òsca a l'arrestacion del filh de Kadhafi lo mai enrabiat : Seïf al-Islam.
• Òsca als Egipcians que son tornar sus la plaça Tahrir per çò que vòlon pas dels militaris al poder.
• Vergonha a Bachar el Assad qu'es totjorn en plaça e que tira encara sus son pòble.
• Vergonha al governament francés que fa una lei (5 en 7 ans)
cada còp que i a un fach divèrs.

24/11/2011

20 ans

Canissum productiu

Darrièr torn jogat a son coetaire d'òme : serà pas entarrada a Jarnac. Passarà sa mòrt en vacanças, coma ditz Brassens, mas sol.

16/11/2011

Omenatges a Maurici Andriu

Maurici Andriu es defuntat ièr a l'atge de gaireben 78 ans. De per sa familha, èra fòrça estacat a l'Avairon. Lo darrièr còp que lo vegère, èra a Najac, per la messa de Lugan Bedèl al mes de julhet. Aquí l'omenatge escrich per David Grosclaude, en gascon, e puèi çò que se trapa sus Wikipèdia, en lengadocian :

Adiu Maurici
Maurici Andriu èra, per jo, prumèr ua votz. Aquesta votz que s'ei carada uei e qu'èm nombrós a estar tristes. Qu'ei la votz qui escotavi per las annadas 70 a la ràdio lo dimenge. Èra l'epòca quan non i avèva pas gaire de plaça per la lenga occitana sus las ondas. Segur n'i a pas enqüèra pro mes a aquera epòca la votz de Maurici dens « l'òra occitana » èra un simbèu. Que i avèva la votz mes la diccion teatrau de Maurici. Lo son biais de har retrenir la lenga, que l'avem tots en memòria. Qu'èra unic.
Dab eth qu'èi partatjat las prumèras annadas de la television en occitan. Autanlèu 1982 que soi anat tribalhar com pigista dens l'emission « Viure al país ».Maurici que'n portava la responsabilitat, que n'estó l'incarnacion. Que i passèi quasi vint ans en la soa companhia.
Lo tribalh realizat pendent totas aqueras annadas qu'ei immense. Que son centenats de milierats d'occitans qui espiavan l'emission qui presentava Maurici. Qu'èra conegut e reconegut dens una gran partida deu territòri occitan coma l'òmi qui pareishèva cada dimenge per « l'emission en occitan de la television ». La soa popularitat qu'èra vertadèra, pregondament enrasigada, dens tots los mitans sociaus.
Qu'a hèit conéisher escrivans, artistas, militants, musicians, cantaires, comedians. E puish que i avèva la lenga populara qui s'exprimiva dens las emissions. Qu'èra l'endret on hasèvan parlar los qui n'avèvan pas imaginat que l'occitan avosse ua plaça en aquera television, enqüèra considerada com sacrada. Maurici qu'èra aquò tau gran public. E se tot lo monde n'avèvan pas la diccion de Maurici, se semblava estranha a las aurelhas de tau o tau, qu'èran unanimes a díser que l'òmi « parlava plan » e que dava dignitat a la lenga.
Que soi triste, com ne son tots los qui an tribalhat dab eth e tots los qui l'an seguit a la ràdio e a la television.
Que i avèva enfin la soa passion : lo teatre. Los qui l'an vist sus un empont qu'ac saben, qu'èra aquò la soa passion prumèra.
Alavetz militant Maurici Andriu ? Segur mes discret dens lo son militantisme. Qu'a consacrat la soa vita a la lenga occitana e qu'a sabut transméter lo gost de combàter entà la soa dignitat a milierats e milierats de personas.
Adiu l'amic, adiu collèga. Urós e fièr d'aver podut har un tròç de camin dab tu !

David Grosclaude

Maurici Andrieu (París, 12 de decembre de 1933 - Tolosa, 15 de novembre de 2011) èra una figura de l'audiovisual e del teatre occitan.
Nascut a París per azard, dins l'arrondiment 12en, lo 12 de decembre de 1933, Maurici Andrieu foguèt rapatriat a Tolosa tre sos sièis meses en rason d'una malautiá grèva de sa maire que ne morirà ça que la dos ans puèi. Elevat a Tolosa per sos grands parents pairals que ne ten la practica de la lenga occitana, fat e fòl de teatre a 15 ans, mas ausant pas causir aquel camin, lo Maurici s'adralha aprèp lo bac cap a longs estudis medicals amb concorses dels espitals a la clau. Es a Niça, que i es coma intèrne cirurgical, que lo demòni de la scèna lo tòrna agafar, lo butant a daissar la cirurgia al profièch de l'anestesia, e a començar de far de teatre en amator amb lo Cercle Molière que li jòga, en 1967-68, dins sièis pèças en doas sasons : Le mariage de Figaro, de Beaumarchais (Basile), Le misanthrope, de Molièra (Clitandre), Le maître de Santiago, de Montherlant (Letamendi), La mégère apprivoisée, de Shakespeare, version Audiberti (Tranio), La vie est un songe, de Calderon (Astolfe), e Lison, de Musset (Le duc).
Diplòma e tèsi en pòcha, aquí lo nòstre anestesista installat en region parisenca amb l'idèia plan arrestada de se reconvertir dins lo teatre. Quauques recitals de poesia (Prévert, Apollinaire), l'animacion d'un atalièr de teatre al collègi de Saint-Mandé, en soma plan pauc de causa per se metre jos la dent e plan de dificultats per dintrar dins lo mitan teatral quand avètz pas seguida la filièra normala. Al cap de quatre ans e mièg, s'estent pas ges acostumat a "la vie parisienne" e agent pres consciéncia de sa prigonda occitanitat lo jorn que l'Enric Molin li revelèt que lo « patoès » que cresiá de parlar èra ni mai ni mens que la lenga dels trobadors, Maurici Andrieu decidís d'abandonar la medecina, de tornar al país, a Tolosa, e d'èstre comedian professional. Çò que met a execucíon en junh de 1973. Tres meses puèi, lo còp d'astre !... Una audicion a l'estacion regionala de l'ORTF li permet d'i trabalhar coma comedian en francés e en occitan, de far la coneissença de la cantaira occitana Jacmelina, que met en musica unes de sos poèmas, e un pauc pus tard de Rosina de Pèira e Martina que cantan la cançon tradicionala occitana. E en octobre de 1974, lo qüatuor se produsís amb succès dètz jorns de temps a la Cauna-Poesia de Tolosa amb son espectacle "Tolosa Occitana", cants tradicionals, cançons de creacion e poèmas del sègle XVII a d'uèi. A partir d'aquí, la carrièra artistica del Maurici Andrieu es lançada e se va persègre dins divèrsas direccions : sus scèna, a la ràdio e television, coma istorian local e coma traductor de pèças de teatre. (Tirat del siti Wikipèdia)

11/11/2011

Gardarem etc.

Ièr a ser, ère a l'avant-prumièira del film "Tous au Larzac" a Rodés. L'istòria, la coneisse (cossí la conéisser pas quand òm es nascut en Avairon ?), los “actors”, comence de ne conéisser la maja part, a fòrça d'anar trevar a Mont-Redond o a Potensac l'estiu amb mos amics-canal-istoric. Sabiái doncas qu'aprendriái pas grand causa mas qu'anave passar un bon moment. Manquèt pas. L'umanitat de tot aquel monde me toca e me tocarà totjorn. Deve dire que, dins totes aquelses personatges, un me toquèt un pauc mai : Marizette Tarlier. Òm la presenta sovent coma la femna de Guy Tarlier (defuntat en 92), un dels menaires de la lucha. Lo coratge d'aquela femna, a aquela epòca, espanta : èra d'aquelses que dintrèron dins la casèrna dels militaris (a l'ora del despertin) per fotografiar e panar de papièrs (avián besonh de saupre çò que l'armada aviá ja crompat o non a de proprietaris de l'endrech qu'èran pas païsans). Me sembla qu'èra la sola femna de l'expedicion. La sortida de la casèrna siaguèt mai complicada que la dintrada, evidentament. Totes siaguèron jutjats. Marizette prenguèt 15 jorns de preson e la supression de sos dreches civics a vida (los a tornats trapar après la fin de la lucha). Vo'n dise pas mai, anatz veire lo film quand sortirà. Vos sentiretz vius !
Davant d'acabar, quicòm que faguèt remarcar José Bové a la fin de la discutida qu'acabèt la serada : l'an passat, pel gas de sistre, los tecnocratas, quand balhèron lo drech de cercar lo gas a Nant, agachèron pas la carta, se trachèron pas qu'una bona part del canton de Nant se trobava sul Larzac... Las abituds se perdon pas e la mobilizacion siaguèt importanta.

02/11/2011

31/10/2011

A bicicleta

Jornada ideala.

Octobre de 2011

• Vergonha a la China e a la Russia qu'empachan l'ONU de prene de sanccions contra la Siria.
• Vergonha a la mòrt qu'a pres lo fondator de Sipa, Göksin Sipahioglu, Steve Jobs, Jean Amadou e Robert Lamoureux.
• Vergonha a la França que, 50 ans après lo chaple d'aumens un centenat (benlèu dos) d'Algerians que manifestavan pacificament a París, a totjorn pas reconeguda sa responsabiltat.
• Òsca a la liberacion de Gilad Shalit, soldat israelian retengut pel Hamas depuèi mai de 5 ans.
• Vergonha a l'assassinat de Marie Dedieu, 66 ans, francesa que demorava al Kenia dempuèi 15 ans per, sai que, de calucs de Dieu somalians, encara.
• Vergonha a la reeleccion de Paul Biya al Cameron, es en plaça dempuèi 1982.
• Òsca a la Libia qu'es sul camin de la libertat.
• Òsca a la dintrada de la Palestina a L'UNESCO e òsca a la França qu'a votat òc.

26/10/2011

17/10/2011

Democracia europenca

Ja Sarkozy nos aviá fach lo còp après lo "non" francés al referendum pel projècte de Constitucion europenca. "Avètz dich que non e ben ieu dise òc e aquò serà : òc." Duèi, son los Eslovacs que son pregats de tornar votar per çò qu'an dich "non" a la creacion d'un fons d'estabilitat financièira en Euròpa. Votar e tornar votar tant que lo monde en plaça son pas satisfachs, viva la democracia ! Avèm pas de leiçons a balhar a degús... Aquò anoncia pas res de bon per l'avenidor d'Euròpa.

14/10/2011

Wall Street

Ai un problèma agradiu...

Pel moment, soi a trabalhar sus las lengas romanas e me cal, coma se deu, estudiar lo francés tanben. Ai pas brica de problèma amb las autras lengas, mas, lo francés, cada còp que lo me cal escriure en fonetica, m'engane... I mete tròp de sillabas. Lo monde de l'Academia francesa se devon virar dins lor tombèl... Fin finala, pensatz ben qu'aquò me fa plaser. Aquò m'agrada de pensar que, dins ieu, i a mos aujòls que fan de resisténcia e que, amai se soi nascuda a una epòca que la lenga francesa aviá presa possession de tot mon país, qu'aquò's un afar entendut dempièi un briu e que tot autre vejaire seriá lo d'un cabord utopista, e ben i a encara de causas que trucan : parlam pas (encara) lo francés normalizat ! L'educacion nacionala assaja ben d'aprene als escolans a prononciar pas lo "e" final dels mots (lo "e" final es grisat : école) mas i a pas res a far : los aujòls (e los regents) fan de resisténcia, eretatge occitan*, los dròlles contunhan d'anar a l'école.
Per tornar a mon dever, se vòle capitar a escriure lo francés en fonetica corrèctament, ai doas solucions :
- far coma se me trufave del monde de París ;
- far coma s'estudiave una lenga estrangièira.
Es vertadièirament un problèma agradiu.
* Me fan rire los que denegan l'occitan dins una lenga a l'accent miègjornal meravilhós.

29/09/2011

Son tant cons los electors ?

Remarca, en Italia, an ben elegit Berlusconi tres còps. E nautres… Non, i gause mème pas pensar...

Abbas lo coratjós

Las mascas devon tombar, ara. Panica diplomatica !

Setembre de 2011

• Vergonha a la nominacion del jutge Burgaud (Outreau) a la Cor de Cassacion.
• Òsca al vent de panica que bufa dins la politica sul sicut del finançament dels partits pels dictators africans.
• Vergonha a Chirac qu'es tròp malaut per anar a son procès (pels emplecs fictius de la vila de París) mas qu'es pro leste per plaijar contra lo que l'acusa d'aver reçaupudas de sacadas d'argent dels dictators africans.
• Vergonha a tot çò que s'ausís e se legís sus las relacions Estat-laboratòris (Servier). Se lo cumul dels mandats èra defendut e que los mandats èran limitats dins lo temps, veiretz que d'unses se comprometrián pas tant per assegurar lor plaça.
• Vergonha a la mòrt qu'a pres Salvatore Licitra, Richard Hamilton, Walter Bonatti, Georges Fillioud, Cora Vaucaire, Jean Leclant, Wangari Maathai e Paulette Dubost.
• Òsca a la bugada bèla dins lo mitan politic (Guérini, Sarkozy, Balladur, Hortefeux, Woerth e lors amics escurs). Fin finala, an rason de bastir de presons...
• Òsca a Mahmoud Abbas qu'a demandat oficialament a l'ONU de reconéisser l'Estat palestinian.
• Vergonha a Benyamin Netanyahu que li respond en recaptant encara mai de tèrra a la Palestina. E vergonha als Israelians que van anar viure alai.
• Òsca als elegits d'esquèrra qu'an pres lo Senat pel primièr còp dins la cinquena Republica.
• Òsca a la plumada qu'a presa Isabelle Balkany a las senatorialas. Paure Jean Sarkozy : aver Isabelle Balkany coma mairina e Brice Hortefeux coma pairin deu pas èsser aisit cada jorn...
• Òsca a l'idèia de la justicia d'ausir lo subre-poderós jutge Courroye dins l'afar Bettencourt.
• Vergonha al repòrt del jutjament dins l'afar dels votants defuntats a cò dels Tibéri.
• Vergonha al ministèri dels Franceses de l'estrangièr que Sarkozy inventèt per David Douillet e qu'existís pas pus dempuèi la nominacion de Douillet coma ministre dels espòrts.
• Vergonha a Poutine qu'anoncia que serà lo president que ven e que metrà Medvedev coma primièr ministre. A tu, a ieu, a tu, a ieu…

16/09/2011

11/09/2011

10 ans

Fa 10 ans, ère a far la maqueta d'un libre dins l'escura que me servís de burèu. Coma de costuma, escotave Inter. Quand ausiguère la novèla, davalère per anar agachar CNN a l'ostal. A la debuta, parlavan d'un accident. Vegère lo segond avion dintrar dins la tor. Aquí comprenguèrem.

30/08/2011

Fotografa

Agòst de 2011

• Vergonha a Bachar el Assad que contunha de tirar sus son pòble reguitnaire.
• Vergonha a la mòrt qu'a pres Annette Charles, Henri Tisot, Francesco Quinn, Jean-Claude Bajeux, Nancy Wake, François Cacheux, Allain Leprest, Pierre Quinon, Raoul Ruiz, Michel Mohrt, Gilles Courtemanche e Jean Tabary.
• Vergonha a David Cameron, prumièr ministre anglés, per sa gestion de la crisi dels salvatjons de Londres. Coma ditz Charlie Hebdo, es la delocalizacion de la justicia chinesa en GB.
• Òsca a Anna Hazare, pacifista indian, qu'a fach plegar son governament e impausat una lei contra la corrupcion.
• Òsca al pòble libian qu'a capitat a sortir la clica Kadhafi.
• Vergonha al tustassal qu'a pres Ali Farzat, caricaturista sirian (li an brigadas las mans). Ibrahim Gashoush, cantaire, a ajut mens d'astre, es estat amassat mòrt, las còrdas vocalas desrabadas.
• Vergonha a la politica fiscala francesa : los rics se veson oblijats de demandar de pagar mai. I a quicòm que truca. Vergonha al president dels rics.

24/08/2011

Pichon plaser personal

Coma mon portable (que datava del Neolitic) èra a escupir son arma e que Bouygues m'emmerdava, cambière per anar a cò de SFR que m'ofrissiá un altre portable. Ara, pague mens car que de davant e ai un portable del sègle XXI. Ai doncas descobèrt las aplicacions. Perdon... las aplís. Podètz far tot amb aquò (levat netejar l'ostal). Gaireben tot. Mas ieu, çò que m'agrada lo mai dins mon portable novèl, es de reçaupre de sms. Es lo cant (nuèchenc) d'un mèrlhe que m'anoncia que qualqu'un m'escriu. Avètz ja pres lo temps d'escotar los mèrlhes la nuèch ? Pichon plaser personal. E coma desrevelhador, ai metut "Hallelujah” de Léonard Cohen. Coma aquò, me crese al Paradís cada matin.

Ai rescontrat lo terrorista kurde del Larzac

Coma cad'an, me pòde pas empachar de montar sul Larzac per anar passar una serada a tornar far lo monde. Per çò qu'un altre monde es possible. Segur. De costuma, anam a Montredond, a cò de Bové, per çò que i a de monde que coneissèm mas atanben per çò que i a... la librariá. Es important, per ieu, la librariá. Mas, aquest'an, avèm decidit de cambiar un pauc e sèm anats a Potensac, a cò de Maillé. Meteissa causa : un mercadon per crompar per manjar e per beure e un espaci per s'assetar e tornar far lo monde. Mas aquí, pas cap de librariá. Sníf. Coma a Montredond, i a de monde, e es aquí qu'ai rescontrat lo terrorista kurde. Boooooooo ! Sai pas se vos sovenètz mas, en 2008, i aviá, sul Larzac, un camp d'entrainament de terroristas kurdes. E dels missants, encara. Urosament, un collectiu s'èra montat a l'epòca per sosténer l'amic Alí, lo kurde que viviá aquí e qu'èra acusat de jogar a Ben Laden. S'aquò vos interressa, picatz "terroristas kurdes + Larzac" dins Google. Veiretz un pauc cossí la premsa se pòt enganar. Enfin bon, ara lo daissan tranquille. Avèm discutit e, quand li diguère que trabalhave per la cultura occitana, lo vegère particularament interessat. E per causa : me contèt que lo sistèma de las calandretas l'aviá talament apassionat quand arribèt sul Larzac que montèt la meteissa causa dins son país, en Turquia, per la lenga kurda. M'agradèt encara mai, aquel terrorista.

Libia (encara)