30/11/2010

Novembre de 2010

• Vergonha al Papa que va a Barcelona per consacrar la Sagrada Familha e nos tornar far cagar amb son vejaire sus l'avortament e tot-çò-que-n'es-solament-pas-besonh-de-ne-parlar-talament-qu'es-normal. Fariá melhor de demandar a son public d'èsser un pauc mai solidari.
• Òsca als ecologistas que se son metuts en travèrs del camin d'un tren que menava d'escobilhas nuclearas en Alemanha. Davant de far totjorn mai de nuclear, òm se deuriá demandar de qué far de las escobilhas. Lo tren es arribat mès lo monde n'an parlat (e los ecologistas se son pas preses de còps de ponhs per res).
• Òsca als Franceses que se daissan pas tòrcer, amai se lo Governament a fach passar sa refòrma de las retiradas-salça drecha. Caldrà avure de memòria. Resumit aquí.
• Òsca a la Cor de Cassacion que ven de decidir de balhar lo dorsier sus l'origina del patrimòni francés de Bongo (Gabon), Sassou N'Guesso (Congo-Brazzavila) e Obiang (Guinea equatoriala) a un jutge d'instruccion.
• Òsca a la liberacion de Aung San Suu Kyi.
• Vergonha a Nicolas Sarkozy que ditz qu'a pres de decisions en agachent los 20 oras de TF1 e de F2. Aquò fa paur...
• Vergonha a la mòrt qu'a pres Abraham Serfaty, militant marocan, enemic politic del Rei Hassan II (embarrat 17 ans).
• Òsca a l'idèia d'arrestar de balhar de nòtas als escolans del primari. Fa de temps qu'Albert Jacquard o ditz.
• Òsca al Papa (e oèi...) que comença de dire que lo preservatiu pòt èsser utilizat, de còps. E vergonha a los que dison que lo Papa pòt pas anar pus luènh. I a ben de monde qu'an avut lo coratge politic de davalar un rei, de balhar lo drech de vòta a las femnas, d'arrestar la pena de mòrt…
• Vergonha als 1200 mòrts del colerà a Aïti.
• Vergonha a la mòrt qu'a pres Julien Guiomar (Adieu Poulet, L'Aile ou la Cuisse, La Zizanie, Inspecteur la Bavure, Les Ripoux…).
• Vergonha a la Corèa del Nòrd que se carpinha amb la del Sud, encara.

26/11/2010

Una camarada de lucha

« A la FELCO avèm aprés amb emocion e tristessa la despartida d'Elèna Gracia-Cabanas a l'edat de 91 ans. Desapareis amb ela un tròç de l'istòria de la lucha longa per l'occitan dins l'Educacion Nacionala. Mestressa d'escòla tre las annadas 40, jà engatjada dins la practica de la pedagogia inventada per Celestin Freinet, es lèu conscienta de l'importància de la presa en compte de la lenga dels mainatges, l'occitan dins sa region. A la sortida de la guèrra, amb lo grop Antonin Perbosc, fòrma primièra de çò que serà puèi lo sector pedagogic de l'IEO, entrinca la mesa en plaça d'un malhum d'ensenhaires que sens esperar la timida lei Deixonne prova lo moviment en caminant, en despassant las empachas materialas (abséncia a la debuta de manuals adaptats per exemple) e mentalas, en un temps ont per fòrça mond en dedins e en defòra de l'institucion, lo "patois" aviá pas sa plaça a l'escòla de la Republica. Militanta occitanista, militanta de la pedagogia, militanta sindicala tanben, Elena Gracia aviá pas abandonat lo combat après sa retirada. Sèm quauques uns qu'avèm agut lo privilègi de la conéisser e de reculhir sos sovenirs. Precària que precària, la situacion de l'ensenhament de l'occitan uèi es sens comparason amb çò qu'èra quand Elena Gracia s'i engatjèt : a agut al fial de sa vida la satisfaccion de veire que son accion èra pas sens resulta, e per nosautres fa partida dels pionièrs que sens eles seriam pas ont sèm. Saludam sa memòria, e la doblidarem pas. Semondèm nòstras condoleàncias a sos pròches. » Lo burèu de la FELCO
(*Aquí çò qu'una regenta de Roergue fasiá dire a sos escolans que parlavan lor lenga mairala dins las annadas 1930)

23/11/2010

Mos gosts en desfasament

Soi totjorn estada coma aquò. Quand ère pus jove, desrabave los uèlhs del prumièr que gausava se trufar de Dalida davant ieu. Se vesiá ben qu'èra una femna talament polida mès talament malurosa tanben. Aqueste ser, vegère Pierre Perret dins una emission. El tanben, l'ai totjorn aimat (e pas solament per çò qu'ajusta un "pardí" tot còp a la fin de sas frasas). Es un polit òme (dedins e defòra). Escotave pas brica lors cançons mès i a de monde, coma aquò, òm aimariá d'èsser lor amic(ga). E Michel Legrand, ai pas jamai compres per de qué degús ne parla pas jamai. Benlèu qu'esperan sa mòrt per reconéisser qu'es un jazzman dels grands, un mèstre. Es aital.

20/11/2010

Ikeatotfar

De qué far de dos afars per recaptar las caissetas videò quand i a pas pus de caissetas videò ? Un lum. :)
(De mercé tot çò qu'ai dins ma solharda d'aquò-pòt-servir)

La cata a catonat

Los aucèls son tornats sus ma fenèstra

19/11/2010

Las passions intellectualas I

Vene d'acabar la premièira partida d'aquel trabalh d'Elisabeth Badinder. Es l'istòria dels sabents del sègle XVIII e de l'Academia de las scienças (qu'èra mai prestigiosa que l'Academia francesa*) al moment que Maupertuis ("Newtonaire") e los Cassini (3 generacions de "Descartaires") se batalhavan per saupre se la Tèrra èra ponchuda (Descartes) o plana als pòles (Newton).
Las femnas èran pas convidadas a se presentar a l'Academia de las scienças, evidentament. Ça que la, una i auriá avut sa plaça : Emilie du Châtelet, l'amorosa de Voltaire, saberuda de fisica e metafisica. L'abat Nollet disiá d'ela en 1740 : "Quelle gloire pour la physique d'avoir conquis le beau sexe, que de quenouilles désolées, que de fuseaux abandonnés… La physique a des grâces quand elle est bien coifée !" No coment.
Altra personalitat d'aquel temps : D'Alembert. Abandonat per sa maire (Mme de Tencin), orfanèl de paire a 9 ans, D'Alembert venguèt un dels melhors matematicians de son temps.
Dins las annadas 1740, la cara de la Tèrra apassiona mens lo monde e los sabents se meton a espincar las bèstias pichonas (Réaumur**, entomologista).
Tot lo monde vòl dintrar a l'Academia de las scienças : Rameau fa un ligam entre musica e matematicas, Rousseau vòl remplaçar las nòtas de musica per de nombres, Voltaire fa de recèrcas en fisica (i dintrarà pas jamai, non pas per çò qu'èra pas bon en fisica mès per çò qu'aviá un pauc tròp de bregas amb lo poder)…
Mès, pichon a pichon (fin de las annadas 1740), la filosofia se va despartir de las scienças per se sarrar dels arts literaris. L'entrepresa de l'Enciclopedia (començada per l'abat du Gua, contunhada per Diderot, D'Alembert e maites) mòstra que lo sabentum se pòt desvolopar, ara, en defòra de l'Academia. Òm cerca la reconeissença dels sabents mès tanben la del public : es la naissença de la filosofia des Lumières. Toussaint (que dessepara morala e religion), Montesquieu (que denega l'origina divina del poder), Diderot (que sosten l'ateïsme) e Buffon (que s'aluenha de la creacion divina dins son "Histoire naturelle") duèrbon lo bal. Diderot serà embarrat, lo libre de Toussaint estripat e brutlat. Dos jornals (un jesuita, l'altre jansenista), sustot, faràn la guèrra als filosòfs e als enciclopedistas.
L'academia de las scienças barrèt en 1793.
Quand aurai legit la segonda partida, la vos contarai.
* Sonavan l'Academia francesa "L'Invalide", per causa de l'atge de sos pensionaris, aquò a pas gaire cambiat.
** Ne'n coneissiái pas que la carrièira a París.

13/11/2010

De còps, òm a pas enveja...

Lo 11 de novembre, una de mas amigas èra arribada per qualques jorns sur Aubrac (vos ai ja parlat d'aquel endrech meravilhós, aquí). Amb una altra amiga, decidiguèrem doncas de montar sus Aubrac per anar caminar un bocin sus la gleva. Pensàvem pas que trobariam de nèu (fasiá pas tròp missant temps en bas, dins lo causse civilizat)... E talament de nèu que lo camin lo mai dirèct èra barrat. Nos calguèt anar córrer al diable per arribar. Mès arribèrem. A La Bòria, i aviá pas pus de nèu mès de fumses e un pauc de pluèja fineta. Diguère a mon amiga : "Amb lo temps que fa, anam demorar davant la chiminèa !" M'i vesiái ja... Solament, quand arribèrem, l'amiga parisenca aviá comandat un acompanhaire per nos far conéisser lo país. Comprenguère lèu que la discutida altorn del fuòc seriá pas per l'immediata-immediatetat. Vai-te'n cercar lo saile dins l'autò... M'ère vestida e calçada per lo freg mès pas brica per la pluèja glaciala. I calguèt anar, dins los fumses e la pluèja. E ben figuratz-vos qu'un còp partits, aquò anèt. La sola contrarietat foguèt de veire pas tròp luènh dins aquel país : lo desèrt verd d'Aubrac malhat d'un fum de parets. Per los que coneisson, èrem dins la partida d'Aubrac de Lozèra que l'òm vei quand òm es a la cascada del Deròc. Aquò sembla l'Irlanda. Caminèrem doas oras. Moralitat : quand òm a pas enveja de sortir, se cal brandir las pelhas. Passe sus la serrada al canton e lo retortilhat que seguèron. :)

10/11/2010

M'i vese, ten !

D'ecologistas se son metuts en travèrs del camin d'un tren que menava d'escobilhas nuclearas (made by Areva, França) en Alemanha. Davant de far totjorn mai de nuclear, òm se deuriá demandar de qué far de las escobilhas. Lo tren es arribat mès lo monde n'an parlat (e los ecologistas se son pas preses de còps de ponhs per res). A cadun son Larzac. (Fòtò AFP)