24/08/2010

Agost de 2010

(Un pauc qu'ère plan ocupada e bèlcòp qu'ère encanissada per çò que se passa a la cima de l'Estat francés, particularament l'evacuacion dels Ròms (per de rasons electoralistas, fa besonh d'o dire ?), ai pas gaire escrich sul mes d'agost 2010)
• Vergonha a l'UMP que tòrna sortir son discors securitari e vergonha als Franceses que dison (en majoritat, sembla) qu'aquò lor agrada. Seriá pas la majoritat qu'aviá metut Le Pen al segond torn de las presidencialas en 2002 ? Aquò enverena.
• Vergonha a l'idèia de retirar la nacionalitat francesa a de criminals d'origina estrangièira qu'aurián tuat un policièr (raiçal a l'article prumièr de la Constitucion). E òsca als deputats e senators que daissaràn pas passar aquò.
• Vergonha a la mòrt qu'a pres Bruno Cremer, actor, Alain Corneau, realizator et Laurent Fignon, ciclista.
• Vergonha als pichons arrengaments entre amics que son a aprestar l'UMP e Bertrand Delanoë, cònse socialista de París, per embestiar pas Jacques Chirac davant la justicia (dorsièr dels emplecs fictius).

18/08/2010

Crosada

Festenal de Campanhac

Ièr, pel premièr còp, anère al festenal de cinemà de Campanhac (12). Vergonha a ieu, i auriái poscut anar davant... Èra la serrada Delépine-Kervern amb dos films que voliái veire mès qu'aviái mancats : "Louise-Michel" (2008) e "Mammuth" (2010).
Lo premièr es l'istòria d'obrièiras qu'arriban a l'usina un matin mès i pas pus res dins l'usina per trabalhar (aquò s'es vist dins la vida vertadièira de l'epòca formidabla que sèm a viure). Amb lo pauqueton d'argent que tòcan, las obrièiras (Yolande Moreau en premièira linha) van pagar qualqu'un per tuar l'òrre patron.
Lo segond conta la quista de Gérard Depardieu (retirat de fresc) per trapar d'atestacions dels endreches end a trabalhat un còp èra, pròbas que li validaràn los trimestres que li mancan. Va menar aquelas recèrcas sus una Mammuth de las annadas 70 e, sul camin, traparà mai que los papièiròts que li fan besonh. Aquí Yolande Moreau joga la femna de Depardieu.
En mai del costat pitoresc d'agachar un film dins una sala de las fèstas (quand fasiá encara jorn, amb de cans que fasián lo vai-e-vèni, tot uroses d'èsser al cinemà) pièi un altre film defòra (a la nuèch, après una bona cuècha*, amb de monde que podián fumar se n'avián enveja**), me soi congostada de l'umor (sovent negre e/o segond grat) de Delépine e Kernern e d'aparicions coma aquelas de Poelvoorde o de Siné dins los dos films. Èra plan.
(*Per mos legeires franceses (o catalans) qu'assajan de legir l'occitan, la "cuècha" es pas una "bandada", una "pintada", mès çò que los parisencs apelan "l'aligot")
(** Soi pas un Ayatollah, amai s'ai pas jamai fumat)

11/08/2010

La vertat

« Companhon de ma nuèch
Venguères dins mon lièch
Doç amorós alat
Me contar la vertat.

Vertat resconduda
Mas vertat capuda
Me portères d'abòrd
Me pausères sul còr.

T'ausiguèri, paure
Mas plorèri gaire
Plorar far pèrdre temps
Luchar a mai de sens.

Me levèri d'un salt
O cridèri pro nalt
E que l'espèr venga
Cambièri ma lenga. » (J. M.)

08/08/2010

Es aquel que ditz que i es !

Sul siti del Point, podètz trobar un debat a l'entorn de la lenga francesa e de son avenidor fàcia a l'anglés. Tròces causits (mès vos convide a legir lo papièr aquí) :
« Il faut également défendre une diversité culturelle réelle et non plus hypocrite. Dans les enceintes internationales, comme l'OMC et l'Unesco, nous militons pour cette diversité de façon incantatoire mais nous la nions sur notre propre territoire. Est-ce qu'on se soucie des langues régionales en France, pourtant au coeur de la charte de l'Unesco ? » (Frédéric Martel)
« Du sort des langues régionales (…) il a une vue tout aussi ringarde : même si bien des progrès restent à faire, elles sont aujourd'hui au moins reconnues, depuis leur introduction dans l'enseignement par une loi de 1951. » (Claude Hagège)
[NDI* : Un òs a rossigar. Cal passar d'una politica culturala a una politica linguistica per salvar una lenga. Sens transmission sistematica, una lenga creba. Los Còrses an obtengut l'ensenhament obligatòri de lor lenga a l'escòla, a costat del francés. Es, de mon vejaire, la sola solucion. Ara, cal la volontat.]
« Il semble témoigner, fugacement, une sympathie aux langues régionales existant sur notre territoire. Nous n'avons aucun dédain pour elles, mais force est de constater que le breton ou le provençal ne font guère le poids, eux non plus, face à la novlangue mondialisée. Envisage-t-il cependant de leur épargner sa vindicte ? Pour quelles raisons ? » (François Taillandier)
[NDI : "Òm pòt aculturar sens desculturar" disiá Robèrt Lafònt. Me sembla que totes aquelses sabents an un vejaire plan maniquean dels rapòrts entre las lengas. Quand òm a fach lo mal, òm sap tròp ben çò que los altres nos pòdon far... De tot biais, aquela responsa es a costat del subjèct.]
(* Nòta de ieu)

06/08/2010

Dins la Mercò Benz

Ai una amiga a l'ostal pel moment e, dins l'autò giganta qu'a logada, escota Leonard Cohen. Dins la nuèch e lo silenci del motor (pardí), amb la qualitat de son qu'a dins aquel utís (pardí bis), vos pòde dire que la votz de Cohen, es quicòm !

01/08/2010

La fin

« Clarament o vesi
Qu'arribi a la fin.
Cal mens de quaranta ans
Per veire res davans.

Es la fin de l'espèr,
Una idèia de ser,
Sens enveja d'anar,
Que se daissar menar.

Res fa pas illusion,
Lo camin sembla long.
Las causas compresas
Son pas las promesas.

Pensi ben plan sovent
E pro serenament
A los que jos tèrra
Son ja sens misèra.

Arrestar la vida
Es causa aisida.
Mas pensi als torments
Legats a mos seguents.

De la vida aital,
Farai mon damantal.
Me daissarai pas pus,
Balhar fe per degús. » (J. M.)