08/12/2010

L'idèia de Cantona

Ièr matin, Paul Jorion èra convidat sus Cultura e ieu a prene la rota. Èrem lo 7 de decembre e Eric Cantona aviá dich : "Al luòc de davalar dins las carrièiras per anar manifestar, anatz puslèu totes sortir vòstr'argent de la banca lo 7 de decembre e veiretz cossí lo sistèma s'esclafarà." (Resumit personal) De qué ne pensa Paul Jorion ? Los que lo coneisson sabon plan que ne pensa de ben. En substància, v'aquí çò que disiá ièr : Quand la corrupcion es pertot, a totes los nivèls, i a de monde coma Cantona que reguitnan. Los regulators son totjorn dins un rapòrt d'inferioritat en fàcia de la finança. Aquesta totjorn demòra mèstra. Dempièi la mitat del sègle XIX, la tolerància a la frauda es de mai en mai importanta. Pichon a pichon, los juristas an permetudas de practicas financièiras qu'èran condamnadas de davant. Al sègle XX, amb lo New Deal, i agèt un assag de moralizacion mas, après la segonda guèrra mondiala, aquò tornèt començar. Quand aquelses establiments son condamnats, al luòc de lor defendre de contunhar de far lor mestièr, lor fan pagar gaireben pas que los beneficis d'una setmanada d'operacions.
Cantona parla coma un ciutadan. Respondiá a la question de saupre se las caumas èran lo bon mejan de far plegar los poderoses. Una aristocracia s'es tornada reviscolar. Aquela aristocracia pren Cantona per un pèterrós. Al luòc de se demandar s'un jogaire de foot pòt dire aquò, òm se deuriá demandar per de qué n'es arribat aquí e per de qué tant de monde l'an ausit. L'idèia de Cantona es lo signe d'una situacion bravament degradada (idem per l'afar Wikileaks). Òm a ausit que Cantona èra "irresponsable" mas, çò que seriá responsable, aquò seriá de cambiar lo rapòrt de fòrça. L'altra question pausada es de saupre se Cantona, tan ric, aviá lo drech de dubrir lo cais. Aquí tanben, ven l'argument de l'aristocrata : siás ric, cala-te e profita-ne (1). Mas lo problèma aquí es puslèu de saupre cossí l'argent se ganha. E òm tòrna a la finança… Una pichona part de monde a tot l'argent (1 % dels Americans avián 1/3 de la riquèssa dels USA en 2000) e los que vòlon far quicòm devon amanlevar e pagar d'interèsses. Atal los paures son de mai en mai paures e los rics de mai en mai rics.
A partir de 2007-2008, alara que cresiam d'èsser dins un sistèma que podiá contunhar de roncar, òm s'es aperçachut qu'òm pagava pas pus lo monde e que tot se pagava a crèdit. Sabèm pas end aquò va anar, amai s'esperam totjorn que i aurà de monde rasonables. Pel moment, vesèm sustot de monde que s'acrancan a lors privilègis. Dempièi tres ans, òm s'es sustot mainat de far pas pèrdre 1 centim a la finança alara que, dins lo mème temps, òm tira als ciutadans ordinaris d'avantatges qu'èran estats ganhats (2). Davant, lo sistèma èra a doas vitessas mas tolerable a las massas. Ara, se cal pas estonar...
Ieu, vau pas sortir mon argent de ma banca coma aquò mas me vau preocupar de trobar una banca etica. I sosque dempièi un moment, o vau far. Mercé Eric.
(1) Avètz aquí la diferéncia entre un Cantona e un Zidane.
(2) Es coma aquò que Sarkozy-Fillon and co nos venon explicar que la refòrma de las retiradas es necessària per l'equilibri financièr del sistèma. Vertat que, se l'òm vòl servar l'equilibri financièr d'aquel sistèma, cal contunhar de tustar suls pichons. An rason, de lor vejaire. Es pas lo meun.

4 commentaires:

Maime a dit…

N'i a pas 36 de las bancas eticas en França. N'i a una : la NEF. De legir sus lo site daus Amics de la Terra França dediat a la finança : http://www.financeresponsable.org/

Patricia a dit…

:)

manjacostel a dit…

Completament d'accòrdi...
Cò que m'espanta encara mai es de veire consi los jornalistes de la radiò e de la tele ( los mai escotats ) i son tombats aqui sus, ame una dicha mespresenta en ressegant las paraulas de Lagarde...
E coma per Wikileaks , coma an tot fach per escanar aquela sorga d'entresenhas al luòc de l'estudiar.

Patricia a dit…

Aquò m'encanissa atanben. "Un flòp" qu'an dich. Es pas estat un "flòp", la pròva es que mème Lagarda e las pus naltas instancias euròpencas an cresegut necessari de ne parlar. Aristocracia que ditz Jorion. A rason.
Es coma los jornalistas (Apatie davant) que dison qu'amb la fin de las bregas entre la filha e la maire Bettencourt, Eric Woerth es a l'abric. Ben ieu espère ben que non !