03/10/2009

Catarina II de Russia (1729-1796)

Quand legiguère Anna Karénine dins l'estiu, sabiái pas encara que me caldriá atalar al rus*. Ièr, soi anada furgar dins mos libres, del costat de las biografias, e soi tombada sus un libre escrich per (me sembla que la coneisse coma tala dempièi que soi nascuda) the especialista de la Russia, Hélène Carrère d'Encausse (mès a un nom occitan !) sus Catarina II. Periòde rus, doncas. Mès, Catarina II, l'aviái ja crosada dins la biò de Voltaire.
Òm parla sovent de Pèire II Lo Grand (que voliá que la Russia apartenguèssa a l'Euròpa) pel sègle XVIII mès moriguèt tre 1725. En 1762, son pichon-filh Pèire III prenguèt lo poder. Aquel èra l'òme d'una Alemanda : Catarina. Figuratz-vos qu'aquò's ela que lo davalèt, la mèma annada, amb la complicitat de son amorós del moment**, Orlov (coma la salça). Una Alemanda èra doncas al cap de la Russia. Qualques temps après, Pèire III defuntèt o siaguèt adujat a defuntar, escampilhat del biais puzzle...
Tanlèu al poder, Catarina prenguèt amb ela d'òmes coma Panina o, pus tard, Potemkine (aquel la metèt benlèu a son nom).
Çò primièr, la volguèron metre regenta de son filh Paul (7 ans). Aquò siaguèt non. Èra capuda. Sas relacions amb Paul seràn evidentament complicadas tota sa vida. Quand, a la mòrt de Catarina, Paul arribarà al poder, prendrà la decision de defendre a las femnas de governar lo país.
En França, Loís XV la pòt pas endurar. La davalariá ben... Pertot en Euròpa, òm se tampa lo nas quand òm parla d'ela.
Orlov la se vòlguèt maridar e far de lor filh un eritièr. Aquò siaguèt non.
En Alemanha, Catarina aviá ausit parlar dels Lums franceses. Dins son idèia, caliá reformar lo país a la mòda de çò qu'aviá legit (Beccaria, Montesquieu). Un tèxt d'ela sus aquel sicut serà mème defendut en França. Tròp avançat. Inventèt lo recampament de las doleanças del pòble (levat los sèrfs***). L'educacion del las massas siaguèt tanben fondamentala per ela. Aquò marchèt pas sul pic a causa de la corrupcion. Gogol o contarà dins Le Revisor.
Per un jòc diplomatic plan soscat (conquistas deval Sud e la Mar Negra), Catarina II fasquèt de la Russia un país a la nautor de la França, de l'Anglatèrra, de la Prussa e de l'Autricha.
Lo cap de Loís XVI davalant dins la banasta li fasquèt orror, evidentament, ela qu'èra una autòcrata, mès es ben ela tanben que balhèt lo primièr bufal d'idèias de liberacion al pòble rus, idèias que menaràn a la fin del tsarisme e a las revolucions russas.

* Ai crompat Lo rus pels Nuls.
** Cal dire qu'èra una caudassa.
*** Per desliurar los sèrfs, caldrà encara esperar 100 ans.

3 commentaires:

Joan deu Peiroton a dit…

As crompat Lo Rus pels Nuls per poder legir Ana Karenine????
Bodiu!!! M'espantas!!! LOL
Oc vau plan! L'Avairon me manca, ça que la... Era plan!!! :))

Patricia a dit…

E lo son de las quilhas...

manjacostel a dit…

E ben Patriçia que m'assabentèt , que , ièu, ne'n sabiai que la Catarina èra gormandassa pels òmes ,e que los assajèt totes de l'armada , per dire lo prètzfach. Mas ambe çò que ne disètz crei pan que la Catarina aluquèt sai que la revolucion.
Merce Catarina , baste que contunhe de brandar lo fuòc.