09/03/2009

Molin e Seguret dins las trencadas de Verdun (III)

Enric Molin conta sa guèrra granda amb son amic Eugèni Seguret (totes dos escrivans de Roergue)
« Car s'èra tornat metre a plòure, a cassadas, a farradats. E dins la trencada, ambe la tèrra pegosa e grassa, aquò èra un abarlacadís sens nom dins cap de lenga del mond. Jusqu'a mièja camba, pajiquejavan. Per trobar un airal sec, avián curat, dins la paret, çò qu'apelavan "un trauc de rat". Se rebostoiravan aquí de longas oras, las oras sens fin ont èran pas de garda al crenèl. Mas, qual podriá demorar aital, las oras rebostoirat ? Alèra, sortián e pajiquejavan, en fumant la pipa, en rondinant.
A fòrça, lor vestidura, dempièi la capòta pesuga jusqu'a la camiá, tot çò que los abilhava s'èra imprenhat de lòsa, coma se seriá imprenhat de còla fòrta. Ambe la calor del còrps, aquò aviá secat, aquò s'èra aclapassat. D'un jorn a l'autre, aquela clespa aviá espessit e s'èra amalhada, los emmantelant totes entièrs d'una coirassa coma n'avián los proses al siècle de sant Loís. Cap d'espasa los auriá pas traucats. Aquò los tendiá rèddes coma de ligombaus, non laissant a las juntas qu'un pichòt angle de movament.
Mas èra pas tot, pecaire ! Èra pas los òbusses, ni las balas, ni lo manca de pan, ni la plèja, ni la baldra que los escanava lo mai… Èran los pèus. N'èran farcits ! Tant que podián bolegar enquèra, anar e venir, dins lo jorn, en se gromissant, los sentián pas tròp. Mas tant lèu que se recauquilhavan per assajar de dormir, tota aquela armada d'aganits los atalava coma per los devorar. Ni mas foguèssen estats dins un fromilhièr ! Impossible de repausar una minuta, ni de nuèch, ni de jorn. Impossible de cutar un uèlh. Lo sòm, a fòrça, los escanava. 
Uèch  jorns  d'aquela  misèra,  ont  la  mitat,  tuats  o  blassats,  avián quitada la trencada, devinatz dins qunt estat èran los que demoravan… E plòviá totjorn coma se quauqu'un aviá desbondat totas las paissièiras del cèl ! » (In En tutant lo grelh, Enric Molin) De sègre...

Aucun commentaire: