18/02/2009

Molin e Seguret dins las trencadas de Verdun (I)

Enric Molin conta sa guèrra granda
amb son amic Eugèni Seguret
(totes dos escrivans de Roergue)
« 25 de setembre 1916. A miègjorn cranta-cinc, los òmes qu'èran en primièira linha montavan a l'assaut de la rota de Bapaume. Fasiá un temps supèrbe, un solelh d'estieu que regaudinava, estent que dempièi de setmanas quitava pas de plòure, cambiant aquel camp de batèsta de la Somme en un fangàs que se pòt pas amaginar. Seguret e Molin benesissián l'astrada que los teniá aquel jorn en resèrva, a tres quilòmèstres, al revèrs del planòl ont s'acanissava la mòrt.
Decà-delà, devas pertot, de batariás anglesas e francesas tiravan ; e tot còp, per lor respondre, quauque 210 se veniá esplatussar apr'aquí sens avertir, enjertant los artilhurs qu'èran pas acostumats a-n-aquela musica. Los fantassins, en los fintant, avián pena a reténer un sorire trufarèl. Per elses, aquel jorn, èra lo "filon" ! Èran a l'abric.
Li èran pas per un brieu ! Miègjorn cranta-uèch… Ardit ! Lo sac sus l'esquina e en avant ! L'ataca, amont, aviá virat al desastre. Dins de fòrts abrics qu'èran curats jost la rota, los Alemands èran demorats a l'assalat tant qu'aviá durat lo bombardament. Quand los nòstres èran partits "a la baioneta" per anar ocupar la trencada ont devián pus trobar que de mòrts, li èran totes, ambe de fusilhs e de mitralhairas, que los esperavan. Los avián laissats avançar a trenta mèstres sens dire ren, e tot d'un còp : bram ! Los avián segat. Cap èra pas tornat. La segonda linha èra esclavissada, escanada pel bombardament. Lo "front", tant val dire, èra crebat. Caliá, a tot prètz, anar tampar lo trauc.
Tant qu'arrapèron la còsta, a l'abric dels uèlhs de l'enemic, tot anèt enquèra. Mas tant lèu qu'arribèron sul planòl, a descubèrt, aquò siaguèt quicòm mai ! Ni mas los canons d'Alemanha, mitralhairas, fusilhs, bombas, a que diable mai, lor agèsse grelat dessús ! Tot sautava en l'èrt al torn d'elses, e tant plan davant coma darrèr ! Tot lieussava, petava, miaunava, e rebombissiá. Anavan per escoadas, a vint mèstres una de l'autra, d'un trauc d'òbus dins l'autre, dins un saut.
Es aital qu'èran arribats, sens tròp de deganassís a cent mèstres dels Bòchas, dins la trencada d'ont èran partits lors camaradas mièja-ora davant. La trencada èra vuèja. Èra plonda, en pron bon estat. Li s'ostalèron coma dins un castèl. Uèch jorns aquí demorèron, esperant, d'un jorn a l'autre, d'una minuta a l'autra, l'òrdre de tornar atacar. » (In En tutant lo grelh, Enric Molin) De sègre...

2 commentaires:

Anonyme a dit…

Adiu !

Dins aquel libre, Molin parla d'el e de Seguret a la tresena persona ?
Aquo rai, la mia domanda èra aquela : sabètz ont se pot trobar (e crompar) aquel libre ? Un amic m'a dich qu'es plan escrich.

Patric Drean

Patricia a dit…

E òc...
Me pense que lo podètz trobar al Centre Cultural occitan de Roergue (plaça Foch a Rodés). O pòdon mandar tanben. :)
I a lo ligam sus ma pagina.
O alara cal sonar quauqu'un del Grelh Roergàs. Al CCOR, vos diràn tot.
Al plaser.