(Deloire)
11/03/12
Henri Alauze
Aqueste matin, reçaupère un convit per anar al vernissatge d'una mòstra consacrada a Enric Alauze a Ièras (83). Enric, soi anada a son ostal d'Ièras i a quauquas annadas. Èra un amic dels parents d'una amiga meuna. Es un òme vièlh, un Provençal amb l'accent dels Provençals vièlhs. Demòra dins las carrièiras vièlhas de Ièras. Son ostal es un ostal d'artista. A encara lo lièch que cal un escabèl per i montar dessús. Pertot, dins l'ostal, i a de bocins d'articles, sovent umoristics, d'espintats. Es un personatge. Sa passion : far de tablèus (de femnas sovent). Aime fòrça fòrça çò que fa. Se sètz dins lo Miègjorn, anatz veire, la mòstra es al Molin dels Contes a Ièras, tre lo 13 de març.
Enric es nascut en Avairon dins un pichon vilatge que se sona Lo Samontà, pas plan luènh de Severac lo Castèl. Me'n parlèt quand èrem a son ostal. Èra espandat de veire que coneissiái aquel vilatge e content d'ausir la lenga de sos parents.
Dins l'estiu que seguèt, montère sul Larzac passar una serada amb lo canal istoric de la lucha e una amiga (tanben del canal istoric) me contèt qu'èra a organizar una maja fèsta... al Samontà. Qué ? Al Samontà ? Cal saupre qu'al Samontà i pas qu'un detzenat d'ostals. Pas possible... Lo Samontà, Enric. Enric, Lo Samontà. E vaquí cossí Enric Alauze tornèt al Samontà, lo vilatge seun, un ser d'estiu. I èra pas tornat dempuèi d'annadas e d'annadas. Èra coma un enfant. Aviái parlat d'aquela serada aquí. “Tu, t'aime !” m'aviá dich. Aimariái tant de lo tornar veire, aimariái tant de poder anar a aquel vernissatge. Serà pas possible. Domatge.
10/03/12
Ai crompada una camèra
Aquò i es, ai crompada una camèra (pichona) numerica. Fa de temps que n'aviái enveja. Tanlèu qu'aurai acabat mos estudis, me'n anarai pel campèstre. Me'n regaudisse. Mas, çò prumièr, farai una reunion de familha amb mos parents e mas tantas vièlhas (los oncles son totes partits al cementèri) per far una enquista amb elses. L'occitan es lor lenga mairala, parlan pas qu'en occitan entre elses e i a encara de causas que sabe pas sus la bòria end son nascuts (tres filhas, dos enfants bessons e un paire que moriguèt jove). Sabe que passarem un bon moment. O me cal far, es mai que ora.
Après, montarai a la montanha end la lenga es encara transmetuda un briat. Ara que sabe montar un film, me vau far plaser. Aime aquel monde e o me tòrnan plan.
27/02/12
Febrièr de 2012
• Vergonha a la mòrt qu'a pres Christian Blachas, Antoni Tapies, Whitney Houston, Sophie Desmarets e Maurice André.
• Vergonha a la Russia e a la China qu'an metut lor vetò a l'ONU per una accion contra Bachar el Assad en Siria.
• Vergonha a Guéant, ministre de l'Endedins, que ditz que de civilizacions son inferioras a d'autras.
• Vergonha a la dintrada en campanha lepenizada de Sarkozy.
• Vergonha a la Siria que tua de jornalistas : Marie Colvin americana e Rémi Ochlik, francés.
• Òsca al cesar del melhor documentari per Christian Rouaud e “Tous au Larzac”.
• Òsca a Jean Dujardin per son oscar de melhor actor dins “The artist”.
• Òsca al pòble del Iemen qu'a sortit Saleh del poder.
22/02/12
Hans Stroh e los Serments de Strasbourg
Hans Stroh, professor d’occitan a l’universitat de Munic en Alemània, lo coneisse dempuèi un briu. Èra arribat coma aquò a l'ostal, un ser de davalada. Aviá aprés qu'aviái conegut Paul de Gairaud e, el, èra estat son amic, a Paul. Hans es una genta persona, una polida persona. Coneis melhor l'Avairon que la maja part dels Avaironeses e coneis la lenga d'òc mai que los 90 dels 100 dels Occitans.
Dimarç 14 de febrièr, donèt, a Rodés, una conferéncia suls Serments de Strasbourg datats del 14 de febrièr de l’annada 842.
Hans presentèt aquel tèxt qu’es, pels lingüistas franceses, un de los pus ancians tèxtes de lenga francesa. Per Hans, aquela lenga medievala seriá pas de francés vièlh mas d’occitan vièlh. Aquela conferéncia èra justament per nos far la pròva d’aquela constatacion, tant al nivèl del vocabulari emplegat qu’al nivèl de la sintaxi.
En resumit, tot çò qu’es francés dins los Serments de Strasbourg fa partida d’un sòcle comun francés-occitan. Lo demai es d’occitan e, per melhor dire, d’occitan dialectal d’Auvèrnha. Tot daissa doncas a pensar que lo redactor d’aquelses Serments podiá èsser Auvernhàs.
« Contrairement à la thèse officielle jusquʼici en valeur, le terme de “lingua romana” signifie donc que la langue des Serments nʼest pas le français mais lʼoccitan. En lʼoccurrence, nous avons affaire à un texte qui est rédigé en partie dans un occitan dialectal. Le français nʼy est représenté que dans la mesure où il fait partie du fonds lexical commun. (…) Nous sommes donc en droit de conclure quʼun notaire haut placé de la chancellerie de Charles le Chauve était originaire dʼAuvergne. Dʼailleurs, pour la Chanson de Roland, deux siècles plus tard, parmi les chevaliers de lʼarmée de Charlemagne, les Auvergnats étaient les plus cultivés : “Icels dʼAlverne i sunt li plus curteis.” (Ceux dʼAuvergne sont les plus civilisés) (Rol. 3796) » (Hans Stroh)
Lo 14 de febrièr es doncas una data importanta per la lenga occitana :
« Aux Occitans maintenant de prendre publiquement possession de ce qui leur appartient. Les Serments de Strasbourg sont pour eux un trésor inestimable. Rien de plus naturel que de fêter leur anniversaire en organisant chaque 14 février la Fèsta de la lenga. » (Hans Stroh)
Ara, Hans, cal publicar aquel trabalh per donar als Immortals de l’Acadèmia Francesa, amont a París, l’escasença de se mainar de lenga d’òc.
Tèxt dels Serments
« Pro deo amur et pro christian poblo et nostro commun saluament, d’ist di en avant, in quant Deus savir et podir me dunat, si salvarai eo cist meon fradre Karlo, et in aiudha et in cadhuna cosa, si cum om per dreit son fradra salvar dift, in o quid il mi altresi fazet, et ab Ludher nul plaid nunquam prindrai qui meon vol cist meon fradre Karle in damno sit.
Si Lodhuvigs sagrament, que son fradre Karlo jurat, conservat, et Karlus meos sendrade suo part non lo suon tanit, si io returnar non l’int pois, ne io ne neuls cui eo returnar int pois, in nulla aiudha contra Lodhuvig non li iv er. »
Guèrra dubèrta
« Quand on aime la France, on ne propose pas de ratifier la charte des langues régionales et minoritaires. » De còps de calçuras pel nas que se perdon...Totes a Tolosa lo 31 de març !
10/02/12
07/02/12
Antoni Tàpies (1923-2012)
« L'artista, dins lo temps auriam dich espanhòl, ara disèm catalan, es mòrt. » (Aqueste matin sus France-Culture)
06/02/12
29/01/12
Union liura
Soi amiga sus Faceboc amb un curat. L'ai conegut pel mejan d'una amiga meuna que li a fach, un jorn, una “ataca a la cara” (es Indian) dins una fila d'espèra a La Pòsta. Per los qu'o sabon pas soi en mitan rural. "De que fasètz aquí ?” li fasquèt mon amiga. E anèron beure un còp per charrar. O m'a presentat, puèi. Bon, vo'n fotètz ben de saupre que soi amiga amb un curat (levat qu'aquò ne poiriá espantar quauqu'unses), çò que m'agrada totjorn, ieu, es de veire sus son perfil :
Inscription à :
Messages (Atom)
Valors seguras
